امروز
گروه خبري : هرمزگان در فضای مجازی
تاريخ انتشار : 1397/04/05 - 10:19 كد :1597
مسعود درگاهی هنرمند مجسمه ساز هرمزگانی درگذشت/ گفت و گوی رها فریدی با هنرمند فقید هرمزگان
خبر هرمزگان- مسعود درگاهی هنرمند مجسمه ساز و احیاگر بادگیرهای جنوب در ۵۵سالگی درگذشت.

یکی از برجسته ترین تلاش های این هنرمند که سالها عمر خود را صرف آن کرد، ساخت ۴۱ ماکت از مدل های مختلف بادگیرهای هرمزگان بود.

بادگیرهای درگاهی-گفت و گوی رها فریدی با هنرمند فقید هرمزگان مسعود درگاهی

اگر سالها پيش به بندر عباس سفر مي كرديد، با تصويري از دريا، سواحل شني، خانه هايي با بادگيرهايي از سنگ و ساروج روبه رو مي شديد كه مردم اين سرزمين را خنك نگه مي داشتند. اما امروز آن تصوير جاي خود را به مراكز خريد مدرن وآپارتمانهايي با پنجره هاي جيوه اي و كولر هاي گازي داده است

آنچه از بادگيرهاي بندر عباس باقي مانده، تنها 41 عدد ماكت در اتاق آقاي مسعوددرگاهي است، هنرمند اهل بندر عباس كه خاطره هواي خنك بادگيرها در روزهاي كودكيش، او را به بازسازي اين پديده كه به تدريج از چهره شهرهاي ايران حذف مي شود، جلب كرده است. او براي تحقيق و ثبت اين بادگيرها به بندر لافت، بندر لنگه، پل و …سفر كرده و با ساختن ماكت هايي از روي دريافت هاي خود سعي در زنده نگه داشتن آنها داشته است.

بادگيرها اتاقهاي مستطيل شكلي به پهناي 3 تا 5/3 متر با دريچه هايي بسيار براي جريان هوا و تهويه بوده اند كه از سنگ و ساروج و بعدها از آجر ساخته مي شده اند. چوب هايي به نام چندل، مقاوم در برابر رطوبت، با ريشه هندي، به صورت افقي اين بناها را در بر گرفته اند، كه به عنوان پله براي تعويض ساليانه كاه گلهاي بام، مورد استفاده قرار مي گرفتند.

بسياري از اين بادگيرها را با نقوش اسليمي، گچبري كرده اند كه از نظر آقاي درگاهي ظرافت و زيبايي اين نقش ونگار ها كه ريشه مذهبي دارند با توانايي مالي خانواده ها، ارتباط مستقيم داشته است.

انگيزه ساخت اين ماكت ها را از مسعود درگاهي جويا شدم

درگاهي: فكر مي كردم فراموش شدند و شاهد تخريب روز افزون آنها در اين دوران بوده ام. ساختمانهايي كه امروزه به جاي بادگيرها ساخته مي شوند، ريشه در اين سرزمين ندارند، با آب و هواي اين منطقه سازگار نيستند و رابطه انسان را با طبيعت قطع كرده و او را روحا بيمار مي كنند

در گذشته مردم شناخت بهتري از بادهاي فصلي داشتند و با بناي ساختمانهاي پيچيده اين بادگيرها، تنها با استفاده از طبيعت بادهاي فصلي، محيطي مطبوع براي زندگي به وجود مي آوردند.

اين انگيزه اي شد كه تحقيق كنم. وقتي شروع به كار كردم هدفم ساختاين تعداد ماكت نبود ولي خب غرق كار بودم و به آدرس هر بادگيري كه پيدا مي كردم، مي رفتم و عكس مي گرفتم. دوستان و آشنايان من هم هر بادگيري مي ديدند، من را با خبر مي كردند.

اين بود كه به اينجا رسيد و 41 بادگير ساختم. با ساخت اين ماكتها سعي در زنده نگه داشتن خاطره ها و حفظ بخشي از تاريخچه اين سرزمين داشته ام.

رها: اين ماكتها را در بندر عباس به نمايش عمومي گذاشتيد، برخورد بازديدكنندگان با آنها چه بود؟

درگاهي: به نظر من تجربه خوبي بود، در نمايشگاه بسياري از بازديد كنندگان را به دوران كودكيشان بازگردانده و خاطره هايشان را دوباره زنده كرده بود. آنها از بين ماكتها بادگيرهاي خانه هاي خودشان را پيدا مي كردند و اين ماجرا براي من خيلي جذاب بود.

رها: در منزلتان اتاقي پر از ماكت بادگير ديدم كه همه آنها كاملا با هم متفاوتند، اين تفاوتها به چه معني هستند و تقسيم بندي اينها چگونه اند؟

درگاهي: بضاعت مردم نقش مهمي در شكل اين بادگيرها و ارتفاعشان داشته، بعضي ازبادگيرها خيلي كوتاهند، اين به اين معني است كه صاحبان آنها با هر چه كه داشتند بادگير كوتاهي درست كرده اند. بادگيرهاي بزرگ هم مي بينيد، براي مثال در بندر لنگه خانه اي با هفت بادگير وجود داشته. ولي اكثر خانه هاي اين منطقه بيشتر از يك بادگير نداشته اند.

در بندرعباس به دليل شرجي هوا بيشتر بادگيرها يك طرفه بودند، در صورتي كه در مناطق خشك تر از بادگيرهاي چهار طرفه استفاده می شد.

در بسياري از مواقع، بادگيرهاي سواحل جنوبي ايران با بادگيرهاي كويري اشتباه گرفته مي شوند. بادگيرهاي سواحل جنوب ايران، داراي ارتفاعي كوتاه اند درصورتي كه بادگيرهاي كويري بلندترند و با به جريان انداختن هوا بر روي قناتهاي آب، باعث از بين رفتن خشكي هواي كوير مي شوند.

رها: در حقيقت حدود 30 سال پيش شهر بندر عباس و همه شهرهاي جنوبي، خانه هاي بادگيري داشته اند. ولي در اين چند روز كه در بندر عباس بودم به جز ماكت هاي شما، يك بادگير هم نديدم، در صورتي كه بندر لافت هنوز معماري بادگيري اش نمايان است.

درگاهي: نمايان بودن اين بادگيرها در بندر لافت به اين دليل است كه ميراث فرهنگي بادگيرهاي لافت را ثبت كرده و از تخريب اين ساختمانها جلوگيري مي كند. اما اگر دقت كنيد، خواهيد ديد كه امروزه از كاراييشان استفاده نمي شود ، مثلا ازآنها به عنوان آشپز خانه استفاده مي كنند. از وقتي كه كولر و دستگاههاي خنك كننده آمده از بادگيرها عملا استفاده نمي شود.

رها: درست است. نمونه اي را خودم ديدم كه دقيقا همانطور كه شما مي گوييد،انباري شده و وسائل اضافي اهالي منزل در آن چيده شده بود حتي دريچه اش رابسته بودند و چيزي از اصل آن باقي نمانده بود.آقاي در گاهي در همين بندر عباس، شهري كه در آن زندگي مي كنيد، چند باد گير باقي مانده؟

درگاهي: طبق تحقيق من، 3 تا 4 بادگير ديگر باقي مانده كه درمحله هاي قديمي اينجاهستند. در حال حاضر كمي بيشتر از سالهاي اخير به آنها اهميت ميدهند. ميراث فرهنگي بعضي ها را ثبت كرده و توانسته آنها را تا حدودي حفظ كند.

رها: از بادگيرهاي حقيقي بگذريم و بر گرديم به ماكتهاي شما . مواد به كار رفته در ماكتهاي شما چيست ؟

درگاهي: از يك سري مواد مصنوعي مثل چوب پنبه ،پلاستيك و چند ماده شيميايي ديگر استفاده كرده ام كه در اين آب وهوا ماندگاري بيشتري دارند.

رها: حالا شما مي خواهيد با اين اتاق پر از بادگير چه كنيد؟ سرنوشت اين ماكتها چه مي شود؟

درگاهي: قرار بر اين بود كه ميراث فرهنگي اين ماكتها را براي بازديد عموم در موزه نگهداري كند كه به نظر من در حد حرف بوده، چون مدت دو سال است كه اين ماكتها را در خانه نگهداري مي كنم. فضاي منزل من را پر كرده اند و من نميتوانم كار جديدي شروع كنم.

بسياري براي نمايشگاه هاي مختلف سراغ اين ماكتها را گرفته اند ولي من مايل نيستم كه در هر نمايشگاهي شركت كنم، براي مثال از امارات آمدند كه اين ماكت ها را در نمايشگاهي به عنوان تاريخچه امارات بگذارند، آنها معتقدند كه اصل اين بادگيرها متعلق به آنجا بوده ولي من فكر مي كنم كه اين جزئي از تاريخچه ماست و نمي توان آنرا به راحتي در اختيار ديگران قرار داد تا تاريخچه اي براي خود بسازند.

رها: مثال خوبي هستيد از كسي كه بدون مدرك دانشگاهي توانسته كاري انجام دهد كه شايد كساني كه تحصيلات آكادميك دارند هم قادر به انجام آن نباشند. شما اين فن را چگونه آموختيد؟

درگاهي: مي توان گفت كه با يك بازي شروع شد. در گذشته، كوچه هاي اينجا خاكي بودند وبعد از بارندگي گلي مي شدند كه من از اين گلها استفاده مي كردم و مجسمه مي ساختم.

رها: آخرين كارتان همين بادگيرها هستند؟

درگاهي: خير، آخرين كارم يك مجسمه بزرگ فلزي در بازار بزرگ بندر عباس است، دو جحله كه در داخل هم قرار گرفته اند. نمي دانم جحله را مي شناسيد يا نه؟

رها: بله، كوزه اي كه قبلا براي خنك نگه داشتن آب از آن استفاده مي شد و امروز به عنوان يك ساز هم از آن استفاده مي شود.

درگاهي: درست است ولي به شكل امروزي و مدرن آن. در واقع نزديك به مدت پنج ماه روي آن كار كردم.

رها: براي آخرين سوال مي خواستم از شما بپرسم، آيا واقعا اين بادگير ها براي استفاده مردم، جايي در معماري امروز دارند؟ يا اينكه جاي آنها فقط در موزه هاست؟

درگاهي : خب به نظر من اگر با معماري امروزي تركيب شود، مي توان حداقل 3 تا 4 ماه از سال از آن بهره برد و در زمستان دو ماهي كه هواي اينجا سرد مي شود دريچه هايش را بست.

رها: به نظر من جذاب ترين خصوصيت آنها اين است كه از برق استفاده نمي كنند و از طبيعت اين باد را دريافت مي كنند.

درگاهي: بله، در واقع رابطه شما را با طبيعت قطع نمي كنند بلكه به نظر من حتي پيوند هم مي دهند، فضاي بسته ساختمانهاي امروزي را ندارند و درست نیست به همین سادگی کنار بروند.

 
 

 
 با پیوستن به کانال جدید،همچنان با ما همراه باشید.
در کانال جدید می توانید اخبار، انتقادات و پیشنهادهای خود را برای شورای سردبیری خبرهرمزگان ارسال نمایید.
لینک پیوستن به کانال جدید خبر هرمزگان:
 
نظرات كاربران :
نام :
ايميل :
متن نظر : * 
 
متن بالا را وارد نماييد* 
 
آخرین اخبار
فرمانده پلیس راه هرمزگان: 134 دوربین تخلف در جاده های استان را ثبت می کنند نیاز آبی هرمزگان تا افق 1410 بیش از 2 میلیارد متر مکعب اعلام شد آماده باش در هرمزگان تصادف در جاده های هرمزگان هفت کشته بر جای گذاشت افزایش کرایه شناورهای مسافری بندرعباس، قشم و هرمز ناجیان آتش نشانی چهار نفر را در ساحل بندرعباس نجات دادند وزیر نیرو: هشدار سیلاب در هرمزگان و 9 استان کشور/ ارتفاع موج در خلیج فارس 150سانتیمتر بر ساعت تصادف رانندگی در پارسیان سه کشته و چهار مجروح بر جای گذاشت هشدار مدیریت بحران نسبت به خطر سیلاب رییس سازمان پزشکی قانونی: پزشکان هرمزگان کمترین قصور پزشکی را دارند تجهیز پلیس هرمزگان به لباس های دوربین دار/ 8 هزار پلیس امنیت جاده های هرمزگان را تامین می کنند یک فروند کشتی در بندر شهید رجایی غرق شد/ یک خدمه پای خود را از دست داد کشف محموله 18 تنی پیش ساز هروئین در هرمزگان جزییاتی از دلیل دعوای خیابانی اداره برق و شهرداری بندرعباس رازگشایی از تصویب بودجه شهرداری بندرعباس در نشست غیرعلنی/ تکرار ماجرای مصوبه پنج میلیارد تومانی مسدود شدن سه محور جاده ای در هرمزگان پس از ۷۲ ساعت بررسی علنی؛ بودجه شهرداری بندرعباس در نشست غیر علنی تصویب شد تذکر ذوالقدر به وزیر کشور در صحن مجلس: به عملکرد استانداری هرمزگان رسیدگی کنید هشدار هواشناسی هرمزگان درباره طغیان رودخانه های فصلی هفت تن ماهی منجمد قاچاق در قشم نابود شد نعیم‌آبادی: مسجد جامع به پول دولت، شورای شهر و شهرداری نیاز ندارد/ آبروی مسجد را بردند آثار عکاس هرمزگان در پنج بخش جشنواره ملی تصویر پذیرفته شد کشف 24 تُن ماده محترقه در قشم درد کهنه کپسول در قطب گازی کشور/ افزایش قیمت سیلندر در بازار سیاه بندرعباس تا ۵۰ هزار تومان مطرح شدن نام همتی در دادگاه ویژه مفاسد اقتصادی/ پرونده موسسه البرز ایرانیان با شش هزار شاکی دستگیری اعضای شش باند حرفه ای سارق خودرو در هرمزگان نخستین جراحی پیوند عروق در هرمزگان انجام شد ادب دولتمرد چاشنی تدبیر می خواهد توضیح آموزش و پرورش هرمزگان درباره واکنش وزیر به جایزه ویژه نفر برتر کنکور جزئیات دستگیری عاملان حمل گوشت الاغ در بندرعباس ناکامی آدم ربایان در ساحل بندرعباس کشف گسترده دام زنده قاچاق در هرمزگان گروگان هرمزگانی در سیستان و بلوچستان آزاد شد طوفان بنادر مسافری بندرعباس، قشم و هرمز را تعطیل کرد درخشش نماینده هرمزگان در جشنواره تئاتر ملی کودک و نوجوان/ پینوکیو با هشت جایزه به خانه برگشت کشف 10 کانتینر عود خوشبو کننده قاچاق در هرمزگان پیکر فعال فرهنگی و اجتماعی بندرعباس تشییع شد دومین حمله کلامی ذوالقدر به استاندار در کمتر از یک روز/ از معاملات پشت پرده خبر دارم پلیس هرمزگان 11 خودرو حامل مواد مخدر را توقیف کرد اقدام به خودکشی دسته جمعی در مرکز ترک اعتیاد آبشورک ۱۱ مصدوم و یک کشته بر جای گذاشت+ واکنش بهزیستی موج دوم حمله ملخ‌های صحرایی در راه است مادر هرمزگانی نجات بخش جان بیمار نیازمند عضو دستگیری 11 سارق منزل و مغازه در هرمزگان هرمز به بندرعباس ملحق شد مدیرانی که پیامکی چهره می شوند خروج یک کیلو سنگ از مثانه دختر ۱۸ ساله در بندرعباس ثبت بیشترین بارندگی هرمزگان در میناب/ رودان دوم شد لغو انتخابات و حضور پلیس مقابل اتاق بازرگانی بندرعباس حاشیه های انتخابات اتاق بازرگانی بندرعباس تمامی ندارد/ حذف یک ناظر و شش کاندیدا در شب انتخابات خطبه های داغ از بندرعباس تا بشاگرد مشاهده آرشیو
  • پر بازدیدترین ها
  • پر بحث ترین ها
تمامي حقوق مادي و معنوي اين سايت متعلق به خبر هرمزگان است و استفاده از مطالب، با ذکر منبع بلامانع است.