امروز
گروه خبري : هرمزگان در فضای مجازی
تاريخ انتشار : 1396/12/03 - 11:50 كد :1461
مسیر تجارت منهای ایران
خبر هرمزگان- اپراتوری بزرگترین بندر تجاری ایران به شرکت هایی با سابقه نه چندان درخشان در پروژه های عمرانی سپرده شد بنیاد مستضعفان و یک شرکت وابسته به نهادهای نظامی به بندر رجایی آمدند.

بزرگترین بندر تجاری ایران که رقابت غم انگیزی و لنگانی با رقبای منطقه ای خود دارد، حالا سرنوشت اش به بنیاد مستضعفان و یک نهاد نظامی سپرده شده است. اپراتوری بندر رجایی در شرایطی به شرکت سینا و بتا سپرده شده است که سینا وابسته به بنیاد مستضعفان و بتا وابسته به شرکت تاید واتر خاورمیانه است که ٦٤ درصد سهام آن در بورس با واسطه به یک نهاد نظامی واگذار شده است.

نهادهایی که البته سابقه چندان درخشانی در اجرای پروژه های عمرانی ندارند و نمونه بارز آن آزاد راه تهران- شمال است که یکی از قدیمی ترین پروژه های عمرانی معطل مانده ایران است.

این موضوع در حالی رخ می دهد که بنادر رقبای رجایی در منطقه ظرفیت شان تا ٧ برابر این بندر کهنه کار ایرانی رسیده و حتی بنادر جوان تری مانند خلیفه امارات با سن ٥ سال توانسته است بندر ٣٣ ساله ایران را پشت سر بگذارد.

حالا توسعه لنگان حمل و نقل ایران سبب شده است که زنگ های هشدار برای حذف ایران از مسیر تجاری منطقه به صدا درآید. 

مسیرهایی که می توانست ثروت کلانی برای ایران تولید کند و همین بخش اقتصاد به تنهایی ایران را از وابستگی به درآمد نفت نجات دهد. مقایسه درآمد ١٧ میلیارد دلاری بنادر ایران با درآمد ٣٥ تا ٤٠ میلیارد دلاری نفت در سالهای اخیر، به راحتی می تواند این نکته مهم را اثبات کند.

درآمدزایی صنایع دریایی معادل نیمی از درآمد نفتی

صنایع دریایی ایران چیزی نزدیک به ١٦ تا ١٧‌میلیارد دلار درآمد دارند و سهم صنایع دریایی از تولید ناخالص داخلی معادل ٤,١‌ درصد است.

این رقمی است که سازمان بنادر و دریانوردی اعلام کرده است. عدد قابل توجهی که اگر آن را با درآمد حدود ٣٥ تا ٤٠‌ میلیارد دلاری نفت ایران در سال‌های اخیر بسنجیم متوجه می‌شویم دریا و بنادر چه ظرفیت بزرگی برای ارزآوری و خروج کشور از اقتصاد نفتی دارند.

با وجود این، توسعه بنادر در ایران بسیار کند بوده و موجب عقب‌ماندگی و شکاف بسیار بنادر ما از کشورهای همسایه شده است.

در این میان، بندر رجایی بزرگترین بندر تجاری ایران است که به‌ تنهایی بیشتر از ٥٥‌ درصد صادرات و واردات و ٧٠‌ درصد ترانزیت بنادر ایران را برعهده دارد. 

همچنین در بندر رجایی بیشتر از ٨٥‌ درصد کالاهای کانتینری جابه‌جا می‌شود. با این حال، بندر رجایی با فاصله زیادی از رقبای منطقه‌ای خود جا مانده است. 

حالا در شرایطی که این بندر تنها ٢,٢‌ میلیون TEU ظرفیت دارد، جبل علی امارات چیزی حدود ٧ برابر بندر رجایی ظرفیت ایجاد کرده است. 

از جبل علی که بگذریم، بندر جوان خلیفه امارات که تنها پنج‌‌ سال از عمر آن می‌گذرد، توانسته است ظرفیت بندر کهنه‌کار ایرانی یعنی رجایی را پشت سر بگذارد و نه‌ تنها عنوان نخستین بندر نیمه‌ اتوماتیک خاورمیانه را به خود اختصاص دهد که صاحب ٢.٥‌ میلیون TEU ظرفیت شود.

بندر حمد قطر هم با شش ‌‌میلیون TEU ظرفیت بارگیری چیزی نزدیک به سه برابر بندر رجایی ظرفیت خود را توسعه داده و البته به همین نقطه بسنده نکرده است. 

این بندر قرار است تا دو‌ سال آینده ظرفیت خود را به اندازه تمام ظرفیتی که بندر رجایی در طول ٣٣‌-٣٢‌ سال گذشته ایجاد کرده است، افزایش دهد.

همین مقایسه‌ها کافی است که بدانیم بزرگترین بندر تجاری ایران تا چه اندازه از رقبای خود جا مانده است.

پای لنگ بنادر ایران در رقابت

عقب‌ ماندگی بنادر ایران از توسعه، موجب عقب‌ ماندگی کم‌ سابقه ایران در حمل‌ و نقل صادراتی شده است. 

بنا به اعلام سازمان توسعه تجارت ایران، ۱۸تا ۲۵‌ درصد بهای نهایی یک کالا را نرخ حمل‌ و نقل بار صادراتی تشکیل می‌دهد که این رقم برای کالاهای 100 درصد خام به ۳۰ تا ۳۵‌ درصد می‌رسد؛ به این مفهوم که از هر یک دلار قیمت تمام‌شده کالاهای خام  ۳۵سنت مربوط به حمل‌ و نقل است، درحالی‌ که در کشورهای صنعتی این رقم حداکثر ۱۸ سنت بوده و به ازای هر یک دلار از بهای تمام‌ شده یک کالا ۱۸ سنت آن بابت حمل‌ و نقل هزینه می‌شود.

به‌ جز این، توان عملیاتی بنادر ایران بسیار پایین‌ تر از استانداردهای جهانی است. در ‌سال ۲۰۰۴ توان عملیاتی بنادر ایران ۵‌ میلیون و ۱۶۳‌هزار TEU (واحد شمارش کانتینر) بوده در حالی‌ که همین رقم در امارات ۲۱‌ میلیون TEU و در چین ۱۸۲‌ میلیون TEU است.

از این گذشته، هزینه‌های بندری در بنادر جنوبی ایران هم با دنیا قابل مقایسه نیست. در بندر رجایی به ازای هر کانتینر، هزینه بندری به ۴۳ دلار می‌رسد، در حالی‌ که این هزینه در رأس الخیمه ۱۳ دلار، در فجیره ۱۳ دلار و در بندر سلاله عمان ۷ دلار است.

آمارها نشان می‌دهد، هزینه بندری در بندرعباس از متوسط هزینه کشورهای جهان حدود ٢٥٠‌ درصد بالاتر است.

همین‌طور شاخص زمان توقف کنار اسکله و مدت زمان تخلیه و بارگیری در ایران بسیار بالا بوده و در حالی در بندرعباس به ۴ روز و ۹ ساعت و ۴۵ دقیقه می‌رسد، در شش کشور مورد مطالعه این ماندگاری به ۱۰ ساعت می‌رسد که طبیعی است با این میانگین زمانی هزینه‌ها در ایران بالا می‌رود.

چنانچه بندرعباس را با تایوان، مالزی و امارات مقایسه کنیم، بررسی‌ها نشان می‌دهد زمان انتظار برای یک کشتی در تایوان ۹ دقیقه، در مالزی ۱۸ دقیقه، در امارات ۴ دقیقه و در بندرعباس هم ۴ دقیقه است، در حالی‌که مدت زمان تخلیه و بارگیری در تایوان بالغ بر ۵ ساعت، مالزی ۳ ساعت، در جبل علی امارات ۴ ساعت و در ایران ۴ روز و ۹ ساعت و ۴۵ دقیقه است.

کمبود تجهیزات بندری و جرثقیل‌های بارگیری یکی از مهمترین عوامل طولانی شدن زمان تخلیه و بارگیری در بنادر ایران است.

حذف ایران از چرخه تجاری منطقه

این عقب‌ماندگی حالا زنگ هشدار را برای حمل‌ونقل کالا در ایران به صدا درآورده است، به‌ طوری که گفته می‌شود ایران به‌ زودی از مسیرهای اصلی حمل‌ و نقل کالا حذف می‌شود. 

این در شرایطی است که کشورهای همسایه ایران پروژه‌های عمرانی بزرگی برای توسعه حمل‌ و نقل ترکیبی خود تعریف کرده‌اند و به سرعت در این زمینه پیشروی می‌کنند.

مهدی اشرفی، مدیرکل سرمایه‌گذاری حمل‌ و نقل وزارت راه و شهرسازی تخمین زده است که نقش ایران از ترانزیت کالا در منطقه تا‌ سال ٢٠٣٠ کمرنگ می‌شود و اگر وضع ترانزیت کشور در سال‌های آینده با همین شیوه نزولی ادامه پیدا کند، ترانزیت ایران با بحران مواجه می‌شود.

حالا افغانستان موافقتنامه‌ای تحت عنوان لاجورد به امضا رسانده است که با امضای این توافقنامه، افغانستان از طریق خط ریلی ترکمنستان و سپس خط دریایی ترکمن‌باشی ـ باکو در دریای خزر، عملا ایران را دور زده و از طریق ترکیه به اروپا متصل می‌شود.

در نتیجه ساخت خط ریلی خواف ـ هرات که ایران درحال ساخت آن است، بی‌اثر خواهد شد.

همچنین ترکمنستان درحال خرید ۱۴ فروند شناور باری جدید برای افزایش تردد خط دریایی ترکمن‌باشی ـ باکو است و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۰ حجم بنادر دو کشور ترکمنستان و جمهوری آذربایجان به ۵۰‌ میلیون تن افزایش پیدا کند تا بخشی از ترانزیت بار و کالا از چین به اروپا را این خط دریایی برعهده بگیرد.

از آن‌سو، روس‌ها برای ساخت خطوط ریلی در شمال دریای خزر سرمایه‌گذاری بزرگی انجام داده‌اند که چین را از این مسیر به اروپا متصل می‌کند.

در شرق ایران هم پروژه توسعه بندر گوادر پاکستان عملا می‌تواند بنادر ایران را از چرخه تجاری منطقه حذف کند. پروژه‌ای که مهمترین مانع آن را اختلاف سیاسی پاکستان با افغانستان می‌دانند و این تنها نقطه امید به توسعه کُند و لنگان بنادر ایران است.

منبع: مریم شکرانی- شهروند

توضیح: این گزارش ۲۳ بهمن امسال در روزنامه شهروند منتشر شد و یک هفته پس از آن عبدالرسول وصال، مدير مسئول روزنامه شهروند که مدت 5 سال مدير مسئول اين روزنامه اجتماعي بود، برکنار شد.

در این مدت تعدادی از گزارش‌هایی که در روزنامه شهروند منتشر شد، با بازتاب‌های زیادی رو به‌ رو شد و باعث شد این روزنامه بین مردم بیش از پیش شناخته شود؛ گزارشی درباره گور خواب‌های نصیرآباد یکی از این مطالب بود که باعث شد حسن روحانی، رئیس جمهوری و تعداد زیادی از مسئولان و هنرمندان به آن واکنش نشان دهند.

روزنامه شهروند در این مدت به عنوان جدی‌ترین روزنامه اجتماعی ایران هم شناخته می‌شود.

 
 

 
 با پیوستن به کانال جدید،همچنان با ما همراه باشید.
در کانال جدید می توانید اخبار، انتقادات و پیشنهادهای خود را برای شورای سردبیری خبرهرمزگان ارسال نمایید.
لینک پیوستن به کانال جدید خبر هرمزگان:
 
نظرات كاربران :
نام :
ايميل :
متن نظر : * 
 
متن بالا را وارد نماييد* 
 
آخرین اخبار
همتی گزینه جدی استانداری فارس شرکت پخش فرآورده‌های نفتی هرمزگان: مردم در پمپ بنزین ها تجمع نکنند تعطیلی پنج شنبه ادارات هرمزگان لغو شد هرمزگان بارانی می شود عقب ماندگی هرمزگان در مدیریت آب های سطحی/ فرو چاله ها به پارسیان رسیدند 358 هزار دانش آموز هرمزگانی به مدرسه رفتند توزیع 70 کانتینر برنج هندی کشف ‌شده در هرمزگان/ انتقال کالاهای ضروری از انبارهای عمومی به منازل مسکونی! اقامه نماز ظهر عاشورا در چهار راه مطهری بندرعباس ابراز تعجب و نگرانی رئیس‌کل دادگستری هرمزگان از میزان مصرف مشروبات الکلی/ کشف ۱۱ لنج مشروب در سه ماه مرادی و هاشمی تختی موافقان فعلی شفافیت آرا/ انتظار برای اعلام نظر سه نماینده دیگر استان آغاز توزیع گوشت سرد در هوای گرم بندرعباس کشف 126 کانتینر سوخت قاچاق در هرمزگان/ 74 کانتینر پرید حمله پلیس به پاتوق خلافکاران بندرعباس/ ادامه بازجویی از چهار مظنون به قتل زوج فرهنگی احتمال انطباق طوفان خلیج فارس با طوفان حضرت نوح فرود اضطراری پرواز تهران- بندرعباس در یزد هرمزگانی عزیز ما متهمیم! خواب عمیق روابط عمومی در میدان نبرد اقتصادی جوان هرمزگانی به عنوان دریانورد نمونه ایران انتخاب شد خودکشی هرمزگانی ها از میانگین کشوری بالاتر است/ زنان خانه دار در صدر جدول پایان تاریخ مصرف وعده معاون استاندار/ افزایش ۵۰ درصدی قیمت دولتی گوشت توسط بازرگانی هرمزگان پرسش خبر هرمزگان از نمایندگان استان: رای شما به لایحه شفاف سازی چه بود? شهادت دو نفر از کارکنان نیروی انتظامی در میناب+ تکمیلی رونمایی یک مقام اقتصادی از ۸۳ بدهکار بزرگ بانک های هرمزگان/ 2500 میلیارد تومان از وام گیرندگان طلبکاریم+ تکمیلی بحران منابع آب در ۵ استان کشور/ افت ۹۵ درصدی ورودی آب به سدهای استان هرمزگان جشنواره شهید رجایی یا دورهمی سالانه! رأی پرونده ۱۱۲۸ کانتینر ظروف شیشه قاچاق در هرمزگان صادر شد/ جریمه ۴۷۰ میلیارد تومانی برای برادران قاچاقچی مدیر عامل شرکت مدیریت منابع آب ایران: وضعیت سدهای هرمزگان نگران کننده است خلیج فارس، دریای عمان و تنگه هرمز تا پایان هفته مواج است سی و یکمین جشنواره بین المللی کودک و نوجوان در بندرعباس روسای کمیسیون های شورای شهر مشخص شدند پیراشکی های فاسد در سندرک 40 نفر را بیمارستانی کرد نان، ماهی، نظارت - حسین آزاد منجیری تخصیص 57 میلیارد ریال برای طرح هادی در هرمزگان صدور شناسنامه در بیمارستان شناسایی باند تولید سکه تقلبی توسط پلیس هرمزگان/ توزیع گسترده سکه های تقلبی در کشور هم زمان با تب و تاب بازار ورود استاندار هرمزگان به مشکل بی آبی روستاهای قشم/ همتی: برخی روستاهای قشم در ماه فقط یک‌ روز آب دارند رییس جدید شورای شهر بندرعباس: مردم شورا را قبول ندارند نمایشگاه مد و لباس سنتی اداری در بندرعباس بهره برداری از هشت پروژه برق منطقه ای در هفته دولت/ همتی: صنعت برق زیر بنای توسعه است شب پر تب و تاب شورای شهر بندرعباس/ رایزنی های دقیقه ۹۰ برای ریاست/ تکمیلی: دانش رییس شد افتتاح 821 طرح به ارزش 19 هزار و 360 میلیارد ریال در هفته دولت استاندار هرمزگان: معترضان کشتی های صیادی چینی غرض سیاسی دارند/ اسامی صاحبان مجوز را منتشر می کنم نظرِ نزدیک نماینده غرب هرمزگان به دیدگاه استاندار درباره کشتی های چینی افزایش دو برابری سرقت سیم های برق در هرمزگان/ پایان خاموشی های برنامه ای انجام اولین عمل موفقیت آمیز تغییر جنسیت در بندرعباس/ دختر ۲۲ ساله پسر شد ماهی‌ها و بومی‌ها در تور بیگانه/ چینی ها ردیاب ها را خاموش می کنند احمدآباد داغی در قلب میناب زورآزمایی مسوولان در عرشه کشتی چینی/ ماهی ها در تور، اعتماد عمومی بر سرِ قلاب فروش زمین های ارزان در شهر جدید علوی/ اجرای یک هزار میلیارد ریال طرح عمرانی هرمزگان رتبه سوم مصرف دخانیات در کشور/ اجرای 345 پروژه در حوزه بهداشت و درمان هرمزگان مشاهده آرشیو
  • پر بازدیدترین ها
  • پر بحث ترین ها
تمامي حقوق مادي و معنوي اين سايت متعلق به خبر هرمزگان است و استفاده از مطالب، با ذکر منبع بلامانع است.