امروز
گروه خبري : هرمزگان در فضای مجازی
تاريخ انتشار : 1396/12/03 - 11:50 كد :1461
مسیر تجارت منهای ایران
خبر هرمزگان- اپراتوری بزرگترین بندر تجاری ایران به شرکت هایی با سابقه نه چندان درخشان در پروژه های عمرانی سپرده شد بنیاد مستضعفان و یک شرکت وابسته به نهادهای نظامی به بندر رجایی آمدند.

بزرگترین بندر تجاری ایران که رقابت غم انگیزی و لنگانی با رقبای منطقه ای خود دارد، حالا سرنوشت اش به بنیاد مستضعفان و یک نهاد نظامی سپرده شده است. اپراتوری بندر رجایی در شرایطی به شرکت سینا و بتا سپرده شده است که سینا وابسته به بنیاد مستضعفان و بتا وابسته به شرکت تاید واتر خاورمیانه است که ٦٤ درصد سهام آن در بورس با واسطه به یک نهاد نظامی واگذار شده است.

نهادهایی که البته سابقه چندان درخشانی در اجرای پروژه های عمرانی ندارند و نمونه بارز آن آزاد راه تهران- شمال است که یکی از قدیمی ترین پروژه های عمرانی معطل مانده ایران است.

این موضوع در حالی رخ می دهد که بنادر رقبای رجایی در منطقه ظرفیت شان تا ٧ برابر این بندر کهنه کار ایرانی رسیده و حتی بنادر جوان تری مانند خلیفه امارات با سن ٥ سال توانسته است بندر ٣٣ ساله ایران را پشت سر بگذارد.

حالا توسعه لنگان حمل و نقل ایران سبب شده است که زنگ های هشدار برای حذف ایران از مسیر تجاری منطقه به صدا درآید. 

مسیرهایی که می توانست ثروت کلانی برای ایران تولید کند و همین بخش اقتصاد به تنهایی ایران را از وابستگی به درآمد نفت نجات دهد. مقایسه درآمد ١٧ میلیارد دلاری بنادر ایران با درآمد ٣٥ تا ٤٠ میلیارد دلاری نفت در سالهای اخیر، به راحتی می تواند این نکته مهم را اثبات کند.

درآمدزایی صنایع دریایی معادل نیمی از درآمد نفتی

صنایع دریایی ایران چیزی نزدیک به ١٦ تا ١٧‌میلیارد دلار درآمد دارند و سهم صنایع دریایی از تولید ناخالص داخلی معادل ٤,١‌ درصد است.

این رقمی است که سازمان بنادر و دریانوردی اعلام کرده است. عدد قابل توجهی که اگر آن را با درآمد حدود ٣٥ تا ٤٠‌ میلیارد دلاری نفت ایران در سال‌های اخیر بسنجیم متوجه می‌شویم دریا و بنادر چه ظرفیت بزرگی برای ارزآوری و خروج کشور از اقتصاد نفتی دارند.

با وجود این، توسعه بنادر در ایران بسیار کند بوده و موجب عقب‌ماندگی و شکاف بسیار بنادر ما از کشورهای همسایه شده است.

در این میان، بندر رجایی بزرگترین بندر تجاری ایران است که به‌ تنهایی بیشتر از ٥٥‌ درصد صادرات و واردات و ٧٠‌ درصد ترانزیت بنادر ایران را برعهده دارد. 

همچنین در بندر رجایی بیشتر از ٨٥‌ درصد کالاهای کانتینری جابه‌جا می‌شود. با این حال، بندر رجایی با فاصله زیادی از رقبای منطقه‌ای خود جا مانده است. 

حالا در شرایطی که این بندر تنها ٢,٢‌ میلیون TEU ظرفیت دارد، جبل علی امارات چیزی حدود ٧ برابر بندر رجایی ظرفیت ایجاد کرده است. 

از جبل علی که بگذریم، بندر جوان خلیفه امارات که تنها پنج‌‌ سال از عمر آن می‌گذرد، توانسته است ظرفیت بندر کهنه‌کار ایرانی یعنی رجایی را پشت سر بگذارد و نه‌ تنها عنوان نخستین بندر نیمه‌ اتوماتیک خاورمیانه را به خود اختصاص دهد که صاحب ٢.٥‌ میلیون TEU ظرفیت شود.

بندر حمد قطر هم با شش ‌‌میلیون TEU ظرفیت بارگیری چیزی نزدیک به سه برابر بندر رجایی ظرفیت خود را توسعه داده و البته به همین نقطه بسنده نکرده است. 

این بندر قرار است تا دو‌ سال آینده ظرفیت خود را به اندازه تمام ظرفیتی که بندر رجایی در طول ٣٣‌-٣٢‌ سال گذشته ایجاد کرده است، افزایش دهد.

همین مقایسه‌ها کافی است که بدانیم بزرگترین بندر تجاری ایران تا چه اندازه از رقبای خود جا مانده است.

پای لنگ بنادر ایران در رقابت

عقب‌ ماندگی بنادر ایران از توسعه، موجب عقب‌ ماندگی کم‌ سابقه ایران در حمل‌ و نقل صادراتی شده است. 

بنا به اعلام سازمان توسعه تجارت ایران، ۱۸تا ۲۵‌ درصد بهای نهایی یک کالا را نرخ حمل‌ و نقل بار صادراتی تشکیل می‌دهد که این رقم برای کالاهای 100 درصد خام به ۳۰ تا ۳۵‌ درصد می‌رسد؛ به این مفهوم که از هر یک دلار قیمت تمام‌شده کالاهای خام  ۳۵سنت مربوط به حمل‌ و نقل است، درحالی‌ که در کشورهای صنعتی این رقم حداکثر ۱۸ سنت بوده و به ازای هر یک دلار از بهای تمام‌ شده یک کالا ۱۸ سنت آن بابت حمل‌ و نقل هزینه می‌شود.

به‌ جز این، توان عملیاتی بنادر ایران بسیار پایین‌ تر از استانداردهای جهانی است. در ‌سال ۲۰۰۴ توان عملیاتی بنادر ایران ۵‌ میلیون و ۱۶۳‌هزار TEU (واحد شمارش کانتینر) بوده در حالی‌ که همین رقم در امارات ۲۱‌ میلیون TEU و در چین ۱۸۲‌ میلیون TEU است.

از این گذشته، هزینه‌های بندری در بنادر جنوبی ایران هم با دنیا قابل مقایسه نیست. در بندر رجایی به ازای هر کانتینر، هزینه بندری به ۴۳ دلار می‌رسد، در حالی‌ که این هزینه در رأس الخیمه ۱۳ دلار، در فجیره ۱۳ دلار و در بندر سلاله عمان ۷ دلار است.

آمارها نشان می‌دهد، هزینه بندری در بندرعباس از متوسط هزینه کشورهای جهان حدود ٢٥٠‌ درصد بالاتر است.

همین‌طور شاخص زمان توقف کنار اسکله و مدت زمان تخلیه و بارگیری در ایران بسیار بالا بوده و در حالی در بندرعباس به ۴ روز و ۹ ساعت و ۴۵ دقیقه می‌رسد، در شش کشور مورد مطالعه این ماندگاری به ۱۰ ساعت می‌رسد که طبیعی است با این میانگین زمانی هزینه‌ها در ایران بالا می‌رود.

چنانچه بندرعباس را با تایوان، مالزی و امارات مقایسه کنیم، بررسی‌ها نشان می‌دهد زمان انتظار برای یک کشتی در تایوان ۹ دقیقه، در مالزی ۱۸ دقیقه، در امارات ۴ دقیقه و در بندرعباس هم ۴ دقیقه است، در حالی‌که مدت زمان تخلیه و بارگیری در تایوان بالغ بر ۵ ساعت، مالزی ۳ ساعت، در جبل علی امارات ۴ ساعت و در ایران ۴ روز و ۹ ساعت و ۴۵ دقیقه است.

کمبود تجهیزات بندری و جرثقیل‌های بارگیری یکی از مهمترین عوامل طولانی شدن زمان تخلیه و بارگیری در بنادر ایران است.

حذف ایران از چرخه تجاری منطقه

این عقب‌ماندگی حالا زنگ هشدار را برای حمل‌ونقل کالا در ایران به صدا درآورده است، به‌ طوری که گفته می‌شود ایران به‌ زودی از مسیرهای اصلی حمل‌ و نقل کالا حذف می‌شود. 

این در شرایطی است که کشورهای همسایه ایران پروژه‌های عمرانی بزرگی برای توسعه حمل‌ و نقل ترکیبی خود تعریف کرده‌اند و به سرعت در این زمینه پیشروی می‌کنند.

مهدی اشرفی، مدیرکل سرمایه‌گذاری حمل‌ و نقل وزارت راه و شهرسازی تخمین زده است که نقش ایران از ترانزیت کالا در منطقه تا‌ سال ٢٠٣٠ کمرنگ می‌شود و اگر وضع ترانزیت کشور در سال‌های آینده با همین شیوه نزولی ادامه پیدا کند، ترانزیت ایران با بحران مواجه می‌شود.

حالا افغانستان موافقتنامه‌ای تحت عنوان لاجورد به امضا رسانده است که با امضای این توافقنامه، افغانستان از طریق خط ریلی ترکمنستان و سپس خط دریایی ترکمن‌باشی ـ باکو در دریای خزر، عملا ایران را دور زده و از طریق ترکیه به اروپا متصل می‌شود.

در نتیجه ساخت خط ریلی خواف ـ هرات که ایران درحال ساخت آن است، بی‌اثر خواهد شد.

همچنین ترکمنستان درحال خرید ۱۴ فروند شناور باری جدید برای افزایش تردد خط دریایی ترکمن‌باشی ـ باکو است و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۰ حجم بنادر دو کشور ترکمنستان و جمهوری آذربایجان به ۵۰‌ میلیون تن افزایش پیدا کند تا بخشی از ترانزیت بار و کالا از چین به اروپا را این خط دریایی برعهده بگیرد.

از آن‌سو، روس‌ها برای ساخت خطوط ریلی در شمال دریای خزر سرمایه‌گذاری بزرگی انجام داده‌اند که چین را از این مسیر به اروپا متصل می‌کند.

در شرق ایران هم پروژه توسعه بندر گوادر پاکستان عملا می‌تواند بنادر ایران را از چرخه تجاری منطقه حذف کند. پروژه‌ای که مهمترین مانع آن را اختلاف سیاسی پاکستان با افغانستان می‌دانند و این تنها نقطه امید به توسعه کُند و لنگان بنادر ایران است.

منبع: مریم شکرانی- شهروند

توضیح: این گزارش ۲۳ بهمن امسال در روزنامه شهروند منتشر شد و یک هفته پس از آن عبدالرسول وصال، مدير مسئول روزنامه شهروند که مدت 5 سال مدير مسئول اين روزنامه اجتماعي بود، برکنار شد.

در این مدت تعدادی از گزارش‌هایی که در روزنامه شهروند منتشر شد، با بازتاب‌های زیادی رو به‌ رو شد و باعث شد این روزنامه بین مردم بیش از پیش شناخته شود؛ گزارشی درباره گور خواب‌های نصیرآباد یکی از این مطالب بود که باعث شد حسن روحانی، رئیس جمهوری و تعداد زیادی از مسئولان و هنرمندان به آن واکنش نشان دهند.

روزنامه شهروند در این مدت به عنوان جدی‌ترین روزنامه اجتماعی ایران هم شناخته می‌شود.

 
 

 
 با پیوستن به کانال جدید،همچنان با ما همراه باشید.
در کانال جدید می توانید اخبار، انتقادات و پیشنهادهای خود را برای شورای سردبیری خبرهرمزگان ارسال نمایید.
لینک پیوستن به کانال جدید خبر هرمزگان:
 
نظرات كاربران :
نام :
ايميل :
متن نظر : * 
 
متن بالا را وارد نماييد* 
 
آخرین اخبار
شرمساری برای شورای شهر خواب زده هرمزگان و سه نکته حرف و حدیث رفتن همتی دوباره داغ شد+ واکنش استانداری هرمزگان تقدیر از شتربانی که جان مسافران قطار تهران بندرعباس را نجات داد/ تکرار ماجرای ریزعلی خواجوی آغاز عملیات اجرایی چهار طرح آموزشی در سیریک گزارش تکان دهنده مرکز پژوهش های مجلس از فقر در کشور/ هرمزگان رتبه چهارم فقر مطلق تغییر فرماندهی دریابانی هرمزگان در سکوت خبری توقیف 2 کشتی صید صنعتی در جاسک درخواست امام جمعه بندرلنگه از مقام معظم رهبری: قانون بازنشستگی شامل ائمه جمعه هم بشود یک معارفه ساده و پخش آنلاین از چند شبکه مجازی بهره مندی 44 هزار خانوار هرمزگانی از گاز خانگی بازتاب مشکلات پاکبانان بندرعباس در رسانه ها: کارگران بی پناه، از چنگال عقاب قشم به فرمانداری پناه بردند معاون دانشگاه علمی کاربردی در بندرعباس اعلام کرد: بلاتکلیفی ۴ هزار کارمند با امضای رییس جمهوری استاندار هرمزگان دست به مهره شد اختصاصی/ حضور گروهی از کارکنان فضای سبز بندرعباس مقابل فرمانداری برای دریافت حقوق عقب افتاده نماینده هرمزگان در شورای عالی استان ها: استاندار به موضوع استخدام های ستاره خلیج فارس ورود کند آه و درد و دریغ های یکی از پر افتخارترین زنان هرمزگان با دستور قضایی؛ مرمت غیر اصولی پاسگاه جزیره هرمز متوقف شد دستگیری سارق سریالی کانتینرهای خالی حال چهار مصدوم حادثه انفجار خانگی کوی نیایش بندرعباس وخیم است/ مصدومان 80 تا 90 درصد دچار سوختگی شده اند معلولین هرمزگانی و مطالبات فراموش شده دستگیری سارقان سند نمره کار 100 دستگاه خودرو در هرمزگان انتقاد عضو شورای شهرستان بندرعباس از زمین فروشی های بی فایده راه و شهرسازی هرمزگان/ پول فروش زمین ها کجاست نتایج انتخابات هیات رییسه نظام مهندسی هرمزگان تایید نشد معارفه مدیرکل جدید آموزش و پرورش برگزار شد مدیرکل امور اجتماعی استانداری: زیرساختهای فرهنگی هرمزگان ۴۰ سال پیش بیشتر بود/ فقر و بیکاری، دلیل موج مسمومیت الکلی در استان راه اندازی واحد تولید گاز ازت پالایشگاه بندرعباس طغیان رودخانه های فصلی در هشتبندی کارگردان عزیز مخاطب تو منم/ نقدی بر جشنواره تئاتر هرمزگان اهداء اعضای بیمار ۲۸ ساله در بیمارستان شهید محمدی بندرعباس بتن ریزی و مرمت غیر اصولی یک اثر تاریخی در جزیره هرمز بازگشت کارت سوخت قطعی شد/ ضرب‌الاجل ۲۱ روزه برای دریافت مجدد کارت سوخت دست راست استاندار هرمزگان رفت پرواز هلی کوپترها برای یافتن مفقود شدگان شناور ریحان در ابوموسی قاتل مامور پاسگاه انتظامی سرنی میناب دستگیر شد وفادار پس از ۱۰ سال از محیط زیست هرمزگان رفت امام جمعه بندرعباس: گفته هایم درباره پاستور مستند بود/ آخوند دروغ نمی گوید کیانوش جهانبخش: ورود فاضلاب به خلیج فارس موضوع "حاد امنیتی" شده است/ تشکیل کمیته ویژه در شورای عالی استان ها احمد مرادی: مردم می خواهند آثار کارهای استاندار را ببینند/ نرخ تک رقمی بیکاری در استان توهم است سارقان به عنف خودرو در بندرعباس دستگیر شدند ایرنا اصلاح کرد؛ همتی بازنشسته نیست هرمزگان رکوردار تالاسمی در کشور/ آغاز فعالیت مرکز جامع بیماران خاص بندرعباس خط و نشان معاون استاندار برای صیادان هرمزگان/ سهمیه سوختتان را قطع می کنیم کشف شش بهله پرنده شکاری کمیاب در شرق هرمزگان سخنگوی قوه قضاییه: ۱۸ نفر در پرونده مشروبات الکلی تقلبی بازداشت شدند/ پرونده متهمان در بندرعباس است ایرنا استاندار هرمزگان را در فهرست بازنشستگان اعلام کرد سهم خواهی سیاسیون و بلاتکلیفی فرهنگ و هنر هرمزگان- محمد میردادی رژه لودرها بر آثار تاریخی چند هزار ساله گچوئیه بستک با چراغ سبز سازمان صنعت، معدن و تجارت هرمزگان توزیع گازوییل یورو چهار در جایگاه های هرمزگان فاجعه زیست محیطی در خلیج فارس با توسعه آب شیرین کن ها/ لزوم ورود استاندار و دادستان مشاهده آرشیو
  • پر بازدیدترین ها
  • پر بحث ترین ها
تمامي حقوق مادي و معنوي اين سايت متعلق به خبر هرمزگان است و استفاده از مطالب، با ذکر منبع بلامانع است.