امروز
گروه خبري : هرمزگان در فضای مجازی
تاريخ انتشار : 1396/11/05 - 18:29 كد :1412
هجوم فرهنگی به خودمان- رضا دبیری‌ نژاد
خبر هرمزگان- یادداشت وارده- در دنیایی که نهادهای فرهنگی و جهانی بر ظرفیت‌های فرهنگ بومی و محلی تاکید می‌کنند تا این ظرفیت‌ ها بتوانند در جایگاه سرمایه مورد بهره‌برداری قرار گیرند و سبب رونق اقتصادی و نشاط اجتماعی شوند، متاسفانه هر روز شاهد هجمه‌ای به ظرفیت‌ های فرهنگ بومی در بندرعباس هستیم.

هجمه‌ هایی که عملا حذف ظرفیت‌ ها را به دنبال دارند و در نتیجه بندرعباس را از رنگ و بومی فرهنگی خود دور می‌سازند و زمینه‌ای می‌سازند تا خود فرهنگی آن را گرفته و به یک دیگری ناآشنا تبدیل سازند. این دیگری شدند همان چیزیست که هویت فرهنگی را مورد هدف قرار می‌دهد.

یک روز خانه‌ای تاریخی در بندرعباس خراب می‌شود، روز دیگر نام محلات و خیابان‌ها که خاطره‌ی جمعی محسوب می‌شود خط می‌خورد، از سوی دیگر شمایل بومی ساحل خشک شده و خیابان می‌شود بدون آنکه در نظر داشته باشیم این مداخله در نظام فرهنگی و طبیعی منطقه است و حالا از این سو نماینده‌ای در مجلس بخشی از میراث غیرملموس و نشانه‌های فرهنگی بومی را در نقد عملکرد شهرداری بندرعباس منکر می‌شود.

منظر نگاه ایشان که در واقع می‌توان فراتر از نگاه شخصی بلکه نوعی گرایش دید، گرایشی است که فرهنگ را یکپارچه و یک منظومه نمی‌بیند بلکه می‌خواهد گزینشی و در موقعیت مسلط کنونی برخورد کرده و از منظر گفتمانی گرایش خود برخی نشانه‌ها، روایت‌ها و یا میراث‌های محلی را حذف نموده یا برخی از داده‌ها را در برابر داده‌های دیگر گذاشته و ارزش‌گذاری نماید. در حالی‌که جامعه با تجربه خود دست به طرد و جذب داده‌های فرهنگی می‌زند.

ایشان موسیقی، رقص و ابزار فرهنگی چون دهل را منکر شده و حتا آیینی چون "ساخت" را از دایره فرهنگ بومی خارج می‌سازد. اینجاست که سیاست و سیاستمداران پا در حیطه فرهنگ می‌گذارند و با نگاهی ابزاری و بدون درک مناسبات فرهنگی که بافت فرهنگ را می‌سازد با آن مواجه شده و برآنند که معناسازی یا کدگذاری خود را داشته باشند.

همه اهالی فرهنگ و نظریه‌پردازان آن می‌دانند که رقص و آیین ریشه‌ای دیرینه و مقدس دارد و کارکردهای اجتماعی آن نیز فراتر از کارکردهای ظاهری آن است، در همین هرمزگان و اقلیم‌های مختلف آن از دریا تا کوه شاهد رقص‌های آیینی از رزیف و ازبا گرفته تا چمک‌های شادیانه هستیم که هم باعث نشاط جامعه و نظم اجتماعی و حتا تقدیس معنایی معیشت‌ها شده و می‌شوند.

همه می‌دانیم که موسیقی هرمزگان با همین دهل‌هایش گونه‌ای شناخته شده در منظومه موسیقیایی کشور است که همواره اهالی موسیقی و فرهنگ‌ پژوهان را جذب خود کرده و آنها را به تحسین واداشته است. حالا این دستاورد را حاصل قرن‌ها تجربه و خلاقیت بومی است و ارزش معرفی فراتر از مرزها را دارد را منکر می‌شویم و از اعتبار ویترین شدن فرهنگی دور می‌دانیم.

آیین‌های عروسی از پذیرفته‌ شده‌ ترین گونه‌های مردم‌ شناختی است که تمایز آن در هر منطقه روایت‌ ساز فرهنگ آن جامعه است. با آیین هم نمی‌شود گزینشی برخورد کرد، عروسی یک روایت فرآیندی است که آیین‌ های ساخت و حنابندان و زیارت هرکدام پاره‌ روایت‌هایی در این مجموعه هستند که نه با ارزش‌ هایی فرهنگی و نه با ارزش‌ های مذهبی و اجتماعی در تضاد قرار دارند و از همین رو هم جامعه آن را پذیرفته و تثبیت نموده است.

در فرآیند فرهنگ هم زمان و جامعه است که پایداری یک پدیده را به اثبات می‌رسانند و افراد نمی‌توانند در مقابل قدرت جامعه و فرهنگ بایستند که این چند روزه در برابر قرون گذری بیش نیست.

در روزگاری که میان جوامع و کشورها رقابت فرهنگی بسیاری به وجود آمده و هر جامعه تلاش دارد با ثبت و معرفی نمادهای فرهنگی خاص خود بر قدرت فرهنگی و سرمایه‌های خود بیفزاید، چگونه است که نماینده‌ای که باید فراتر از نمایندگی سیاسی نماینده فرهنگی و اجتماعی باشد در برابر سابقه فرهنگی جامعه خود قرار می‌گیرد؟

" ساخت" در منظومه آیین‌ های عروسی آیینی منحصر به فرد است و موسیقی هرمزگان زبان فرهنگی مردم این منطقه است که توانسته گویایی دردها و محفلی برای تسکین آلام و یا بستر برای شادی، نظم و وحدت باشد. حالا این ارزش‌ های اجتماعی که پیوند دهنده افراد و نظم جامعه بومی است را منکر می‌شویم.

بر ایجاد نماد شهری ساخت می‌توان نقدهای کمی و کیفی مطرح کرد که البته جای این نقدها هم هست اگرچه در این شکل‌گیری این جریان تازه شهری قابل توجه و تقدیر است اما نمی‌توان اصل مساله را خط زد.

نمایندگان قانون‌گذار خود بهتر از هر کسی حریم قوانین را می‌دانند و مرز نظارت شورای شهر و نمایندگان مجلس بر آنها واضح و مبرهن است و حتا اگر بحث نقد شهردار هم باشد نقدهایی همچون بحث هویت‌زدایی از ساحل و شهر پسندیده‌ تر است تا عملی که خود گامی در جهت توجه به هویت بومی و میراث‌های غیرملموس در قالب روایت شهری بوده است.

کاش نمایندگان سیاسی مشاوران فرهنگی و آگاه به فرهنگ بومی داشته باشند تا خواسته و ناخواسته تیری به سوی فرهنگ بومی نیاندازند که امروز مهمترین سرمایه ما همین است که از آن نمادها و روایت‌های اندکی مانده است.

باید مواظب بود که در دعواهای سیاسی و مدیریت بار شکننده فرهنگ هدف قرار نگیرد.

 

* پژوهشگر ایران‌ شناسی– مدیر موزه ملی ملک

 
 

 
 با پیوستن به کانال جدید،همچنان با ما همراه باشید.
در کانال جدید می توانید اخبار، انتقادات و پیشنهادهای خود را برای شورای سردبیری خبرهرمزگان ارسال نمایید.
لینک پیوستن به کانال جدید خبر هرمزگان:
 
نظرات كاربران :
نام :
ايميل :
متن نظر : * 
 
متن بالا را وارد نماييد* 
 
آخرین اخبار
بتن ریزی و مرمت غیر اصولی یک اثر تاریخی در جزیره هرمز بازگشت کارت سوخت قطعی شد/ ضرب‌الاجل ۲۱ روزه برای دریافت مجدد کارت سوخت دست راست استاندار هرمزگان رفت پرواز هلی کوپترها برای یافتن مفقود شدگان شناور ریحان در بوموسی قاتل مامور پاسگاه انتظامی سرنی میناب دستگیر شد وفادار پس از ۱۰ سال از محیط زیست هرمزگان رفت امام جمعه بندرعباس: گفته هایم درباره پاستور مستند بود/ آخوند دروغ نمی گوید کیانوش جهانبخش: ورود فاضلاب به خلیج فارس موضوع "حاد امنیتی" شده است/ تشکیل کمیته ویژه در شورای عالی استان ها احمد مرادی: مردم می خواهند آثار کارهای استاندار را ببینند/ نرخ تک رقمی بیکاری در استان توهم است سارقان به عنف خودرو در بندرعباس دستگیر شدند ایرنا اصلاح کرد؛ همتی بازنشسته نیست هرمزگان رکوردار تالاسمی در کشور/ آغاز فعالیت مرکز جامع بیماران خاص بندرعباس خط و نشان معاون استاندار برای صیادان هرمزگان/ سهمیه سوختتان را قطع می کنیم کشف شش بهله پرنده شکاری کمیاب در شرق هرمزگان سخنگوی قوه قضاییه: ۱۸ نفر در پرونده مشروبات الکلی تقلبی بازداشت شدند/ پرونده متهمان در بندرعباس است ایرنا استاندار هرمزگان را در فهرست بازنشستگان اعلام کرد سهم خواهی سیاسیون و بلاتکلیفی فرهنگ و هنر هرمزگان- محمد میردادی رژه لودرها بر آثار تاریخی چند هزار ساله گچوئیه بستک با چراغ سبز سازمان صنعت، معدن و تجارت هرمزگان توزیع گازوییل یورو چهار در جایگاه های هرمزگان فاجعه زیست محیطی در خلیج فارس با توسعه آب شیرین کن ها/ لزوم ورود استاندار و دادستان محاکمه عاملان فروش گندم مخلوط با ماسه به هرمزگان مرگ دلخراش شش سرنشین سمند در سیریک فضای احساسی و غیر کارشناسی شورای شهر بندرعباس، تهدیدی علیه منافع شهروندان کسبه هرمزگان بیش از ۵۰ میلیارد تومان جریمه شدند انهدام باند تهیه و توزیع داروهای تقلبی و تاریخ گذشته در هرمزگان کشف لاشه سه متری کوسه کولی کَر در ساحل روستای مِسِن قشم حضور سه قایقران هرمزگانی در اردوی تیم ملی دراگون بوت بانوان آتش نشانان بندرعباس ناجی جان 164 نفر شدند نماینده مردم بندرعباس: جهاد کشاورزی در کنار کشاورز نیست هاشمی تختی: مایلیم استاندار در هرمزگان بماند/ احتمال جابجایی هست ساخت کاخ آموزشی در بندرعباس کنار مدارس کپری با کدام توجیه 221 زائر هرمزگانی کربلا در دام کلاهبرداران تولید کنندگان سکه تقلبی در بندرعباس به 66 سال زندان محکوم شدند/ کشف ۷ هزار سکه تقلبی آماده توزیع عضو شورای شهر بندرعباس: مردم پاسخ موافقان تفاهمنامه 13 میلیارد تومانی را می دهند/ گفت و گو با استاندار در فضای گروکشی کشف بیش از ۳۴ هزار عدد قرص روانگردان در هرمزگان/ 30 نفر دستگیر شدند انبار احتکار حبوبات در میناب/ محتکر 500 میلیون ريال جریمه شد آغاز موج دوم مسمومیت الکلی در بندرعباس/ یک نفر فوت کرد و 8 نفر دیالیز شدند یک مسوول: مسمومان الکلی بدون ترس به بیمارستان مراجعه کنند امام جمعه بندرعباس: پاستور میکروب را با هدایت امام سجاد(ع) کشف کرد شوک شورای شهر بندرعباس به مردم/ افزایش ۴۰ درصدی کرایه تاکسی در یک قدمی تصویب محسنی اژه ای در بندرعباس اعلام کرد: پرونده فعالان زیست محیطی بزودی تعیین تکلیف می شود تعلیق پروانه فعالیت 47 راننده متخلف سرویس های برون شهری دستگیری 2 کارچاق کن مدعی نفوذ در دستگاه قضایی ۳۶ سال زندان برای متهمان قاچاق سازمان یافته در بندرعباس بهترین قصه گویان هرمزگان معرفی شدند اختلاس نفتی در جنوب کشور/ متهمان در بوشهر و هرمزگان دستگیر شدند پاسخ تند و تیز مدیر هرمزگانی به نماینده مجلس: مدیر پروازی نیستم، شانتاژ سیاسی نکنید شناگر هرمزگانى قهرمان قهرمانان کشور شد حمله کفتار به چوپان در سیریک بیشترین شناگاه های آلوده در بندرعباس است مشاهده آرشیو
  • پر بازدیدترین ها
  • پر بحث ترین ها
تمامي حقوق مادي و معنوي اين سايت متعلق به خبر هرمزگان است و استفاده از مطالب، با ذکر منبع بلامانع است.