امروز
گروه خبري : هرمزگان در فضای مجازی
تاريخ انتشار : 1396/11/05 - 18:29 كد :1412
هجوم فرهنگی به خودمان- رضا دبیری‌ نژاد
خبر هرمزگان- یادداشت وارده- در دنیایی که نهادهای فرهنگی و جهانی بر ظرفیت‌های فرهنگ بومی و محلی تاکید می‌کنند تا این ظرفیت‌ ها بتوانند در جایگاه سرمایه مورد بهره‌برداری قرار گیرند و سبب رونق اقتصادی و نشاط اجتماعی شوند، متاسفانه هر روز شاهد هجمه‌ای به ظرفیت‌ های فرهنگ بومی در بندرعباس هستیم.

هجمه‌ هایی که عملا حذف ظرفیت‌ ها را به دنبال دارند و در نتیجه بندرعباس را از رنگ و بومی فرهنگی خود دور می‌سازند و زمینه‌ای می‌سازند تا خود فرهنگی آن را گرفته و به یک دیگری ناآشنا تبدیل سازند. این دیگری شدند همان چیزیست که هویت فرهنگی را مورد هدف قرار می‌دهد.

یک روز خانه‌ای تاریخی در بندرعباس خراب می‌شود، روز دیگر نام محلات و خیابان‌ها که خاطره‌ی جمعی محسوب می‌شود خط می‌خورد، از سوی دیگر شمایل بومی ساحل خشک شده و خیابان می‌شود بدون آنکه در نظر داشته باشیم این مداخله در نظام فرهنگی و طبیعی منطقه است و حالا از این سو نماینده‌ای در مجلس بخشی از میراث غیرملموس و نشانه‌های فرهنگی بومی را در نقد عملکرد شهرداری بندرعباس منکر می‌شود.

منظر نگاه ایشان که در واقع می‌توان فراتر از نگاه شخصی بلکه نوعی گرایش دید، گرایشی است که فرهنگ را یکپارچه و یک منظومه نمی‌بیند بلکه می‌خواهد گزینشی و در موقعیت مسلط کنونی برخورد کرده و از منظر گفتمانی گرایش خود برخی نشانه‌ها، روایت‌ها و یا میراث‌های محلی را حذف نموده یا برخی از داده‌ها را در برابر داده‌های دیگر گذاشته و ارزش‌گذاری نماید. در حالی‌که جامعه با تجربه خود دست به طرد و جذب داده‌های فرهنگی می‌زند.

ایشان موسیقی، رقص و ابزار فرهنگی چون دهل را منکر شده و حتا آیینی چون "ساخت" را از دایره فرهنگ بومی خارج می‌سازد. اینجاست که سیاست و سیاستمداران پا در حیطه فرهنگ می‌گذارند و با نگاهی ابزاری و بدون درک مناسبات فرهنگی که بافت فرهنگ را می‌سازد با آن مواجه شده و برآنند که معناسازی یا کدگذاری خود را داشته باشند.

همه اهالی فرهنگ و نظریه‌پردازان آن می‌دانند که رقص و آیین ریشه‌ای دیرینه و مقدس دارد و کارکردهای اجتماعی آن نیز فراتر از کارکردهای ظاهری آن است، در همین هرمزگان و اقلیم‌های مختلف آن از دریا تا کوه شاهد رقص‌های آیینی از رزیف و ازبا گرفته تا چمک‌های شادیانه هستیم که هم باعث نشاط جامعه و نظم اجتماعی و حتا تقدیس معنایی معیشت‌ها شده و می‌شوند.

همه می‌دانیم که موسیقی هرمزگان با همین دهل‌هایش گونه‌ای شناخته شده در منظومه موسیقیایی کشور است که همواره اهالی موسیقی و فرهنگ‌ پژوهان را جذب خود کرده و آنها را به تحسین واداشته است. حالا این دستاورد را حاصل قرن‌ها تجربه و خلاقیت بومی است و ارزش معرفی فراتر از مرزها را دارد را منکر می‌شویم و از اعتبار ویترین شدن فرهنگی دور می‌دانیم.

آیین‌های عروسی از پذیرفته‌ شده‌ ترین گونه‌های مردم‌ شناختی است که تمایز آن در هر منطقه روایت‌ ساز فرهنگ آن جامعه است. با آیین هم نمی‌شود گزینشی برخورد کرد، عروسی یک روایت فرآیندی است که آیین‌ های ساخت و حنابندان و زیارت هرکدام پاره‌ روایت‌هایی در این مجموعه هستند که نه با ارزش‌ هایی فرهنگی و نه با ارزش‌ های مذهبی و اجتماعی در تضاد قرار دارند و از همین رو هم جامعه آن را پذیرفته و تثبیت نموده است.

در فرآیند فرهنگ هم زمان و جامعه است که پایداری یک پدیده را به اثبات می‌رسانند و افراد نمی‌توانند در مقابل قدرت جامعه و فرهنگ بایستند که این چند روزه در برابر قرون گذری بیش نیست.

در روزگاری که میان جوامع و کشورها رقابت فرهنگی بسیاری به وجود آمده و هر جامعه تلاش دارد با ثبت و معرفی نمادهای فرهنگی خاص خود بر قدرت فرهنگی و سرمایه‌های خود بیفزاید، چگونه است که نماینده‌ای که باید فراتر از نمایندگی سیاسی نماینده فرهنگی و اجتماعی باشد در برابر سابقه فرهنگی جامعه خود قرار می‌گیرد؟

" ساخت" در منظومه آیین‌ های عروسی آیینی منحصر به فرد است و موسیقی هرمزگان زبان فرهنگی مردم این منطقه است که توانسته گویایی دردها و محفلی برای تسکین آلام و یا بستر برای شادی، نظم و وحدت باشد. حالا این ارزش‌ های اجتماعی که پیوند دهنده افراد و نظم جامعه بومی است را منکر می‌شویم.

بر ایجاد نماد شهری ساخت می‌توان نقدهای کمی و کیفی مطرح کرد که البته جای این نقدها هم هست اگرچه در این شکل‌گیری این جریان تازه شهری قابل توجه و تقدیر است اما نمی‌توان اصل مساله را خط زد.

نمایندگان قانون‌گذار خود بهتر از هر کسی حریم قوانین را می‌دانند و مرز نظارت شورای شهر و نمایندگان مجلس بر آنها واضح و مبرهن است و حتا اگر بحث نقد شهردار هم باشد نقدهایی همچون بحث هویت‌زدایی از ساحل و شهر پسندیده‌ تر است تا عملی که خود گامی در جهت توجه به هویت بومی و میراث‌های غیرملموس در قالب روایت شهری بوده است.

کاش نمایندگان سیاسی مشاوران فرهنگی و آگاه به فرهنگ بومی داشته باشند تا خواسته و ناخواسته تیری به سوی فرهنگ بومی نیاندازند که امروز مهمترین سرمایه ما همین است که از آن نمادها و روایت‌های اندکی مانده است.

باید مواظب بود که در دعواهای سیاسی و مدیریت بار شکننده فرهنگ هدف قرار نگیرد.

 

* پژوهشگر ایران‌ شناسی– مدیر موزه ملی ملک

 
 

 
 با پیوستن به کانال جدید،همچنان با ما همراه باشید.
در کانال جدید می توانید اخبار، انتقادات و پیشنهادهای خود را برای شورای سردبیری خبرهرمزگان ارسال نمایید.
لینک پیوستن به کانال جدید خبر هرمزگان:
 
نظرات كاربران :
نام :
ايميل :
متن نظر : * 
 
متن بالا را وارد نماييد* 
 
آخرین اخبار
مسیر تجارت منهای ایران عاشق شدن به زبان مادری- ماه لی لی بستکی رییس سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهرداری بندرعباس: به بهانه خیریه نمایشگاه کالا راه انداختند نقدی بر مقاله استانداردهای دو گانه استاندار- ابراهیم درخواه بدهی 32 میلیارد تومانی بیمه ها به علوم پزشکی هرمزگان قطع آب آشامیدنی محلات غرب بندرعباس هرمزگان رتبه سوم چک های برگشتی کشور 29 بهمن، روز عشق ایرانی * سید رضا هاشمی زاده با استانداردهای دو گانه آقای استاندار چه کنیم؟ آیت الله نعیم آبادی: جلوی قلدرهایی که مانع اجرای قانون در هرمزگان هستند را بگیرید سرنوشت مبهم پل خلیج فارس/ ۲۲۰ میلیارد تومان هزینه را آب برد؟ مرگ مشکوک حیات وحش در شرق هرمزگان محکومیت قطعی ۱۷ متهم پرونده فساد مالی در راه و شهرسازی هرمزگان هشدار مدیر کل زندان ها/ کمبود پزشک مهمترین مشکل زندان های هرمزگان است هرمزگان رکورددار تصادف های نوروزی بحران کمبود سنگ آهن در فولاد هرمزگان/ تولید بهمن و اسفند کاهش می یابد کشف هشت میلیارد تومان اختلاس و وام غیر مجاز در هرمزگان حضور مردم هرمزگان در راهپیمایی 22 بهمن بهره برداری از 288 طرح بهداشتی و درمانی در هرمزگان سوء تفاهمی با فرم متفاوت- شهاب آب روشن شعله ور روایت نادرِ یک ضد قهرمان – نسترن محسنی واریز بیش از ۹ هزار میلیارد تومان درآمد گمرکات هرمزگان به خزانه کشور نوستالوژی دهه شصت و یک سوء تفاهم– کاملیا کاکی اجرای پرفورمنس " پشت پلک های تو" در کافه ساعت پنج کشف یک تن تریاک توسط ماموران اداره اطلاعات هرمزگان شعار زدگی سینماتیک/ در نقد عرق سرد- مازیار حمزوی استاد حقوق دانشگاه آزاد: هر شهروند می تواند از متجاوزان به حریم دریا شکایت کیفری کند این کامیون نیست، یک ۱۸ چرخ است- شهاب آب‌ روشن مخاطبان، بازندگان بزرگ لاتاری در بندرعباس- علی قاسمی حاشیه نگاری جشنواره فیلم فجر در بندرعباس انتقاد نماینده بندرعباس از انتقال آب خلیج فارس به یزد و کرمان مصادره به مطلوب- نسترن محسنی قضاوت یا تجاوز، دغدغه این است - علی قاسمی سی و ششمین جشنواره ی فیلم در بندرعباس به روایت تصویر رئیس پلیس میناب: استانداری هرمزگان در طرد اتباع بیگانه با نیروی انتظامی همکاری نمی کند روایت عرفانی مدیرکل از بوسه و چشمک خداوند تا ترکیدن بمب "مصادره" در سینما- مهدی ده دار استاندار هرمزگان خبر داد: بهره برداری از 498 طرح عمرانی در دهه فجر مخالفت متخصصان با طرح های ساحلی شهرداری بندرعباس/ تراژدی مرگ مشتاها رئیس پلیس میناب: تیر مامور کمانه کرد، جوان کرگانی کشته شد کاشف تخلف اتاق بازرگانی سازمان صنعت، معدن، تجارت هرمزگان است شکایت خانواده جوان جان باخته مینابی از عاملان حادثه کارگر شهرداری جزیره هرمز بهترین بازیگر تاتر ایران شد سگ های ولگرد ۷۰۰ نفر از شهروندان بندرعباس را گاز گرفتند جانانِ پنج ماهه کوچکترین عضو کتابخانه عمومی هرمزگان مدیر عامل شرکت توزیع برق هرمزگان: ۱۵ درصد معابر حساس در بندرعباس روشنایی ندارند عقب نشینی نماینده مردم در برابر مردم هجوم فرهنگی به خودمان- رضا دبیری‌ نژاد اختصاصی خبر هرمزگان/ موج استعفاها در استانداری هرمزگان خالو قنبر راستگو: خانه به دوشی در 70 سالگی نفسم را گرفته است/ شهرداری خانه ام را خراب کرد 190 کیلومتر رکاب زنی دوچرخه سواران حافظان طبیعت جهانگیریه به عشق هوای پاک مشاهده آرشیو
  • پر بازدیدترین ها
  • پر بحث ترین ها
تمامي حقوق مادي و معنوي اين سايت متعلق به خبر هرمزگان است و استفاده از مطالب، با ذکر منبع بلامانع است.