امروز
گروه خبري : هرمزگان در فضای مجازی
تاريخ انتشار : 1396/11/05 - 18:29 كد :1412
هجوم فرهنگی به خودمان- رضا دبیری‌ نژاد
خبر هرمزگان- یادداشت وارده- در دنیایی که نهادهای فرهنگی و جهانی بر ظرفیت‌های فرهنگ بومی و محلی تاکید می‌کنند تا این ظرفیت‌ ها بتوانند در جایگاه سرمایه مورد بهره‌برداری قرار گیرند و سبب رونق اقتصادی و نشاط اجتماعی شوند، متاسفانه هر روز شاهد هجمه‌ای به ظرفیت‌ های فرهنگ بومی در بندرعباس هستیم.

هجمه‌ هایی که عملا حذف ظرفیت‌ ها را به دنبال دارند و در نتیجه بندرعباس را از رنگ و بومی فرهنگی خود دور می‌سازند و زمینه‌ای می‌سازند تا خود فرهنگی آن را گرفته و به یک دیگری ناآشنا تبدیل سازند. این دیگری شدند همان چیزیست که هویت فرهنگی را مورد هدف قرار می‌دهد.

یک روز خانه‌ای تاریخی در بندرعباس خراب می‌شود، روز دیگر نام محلات و خیابان‌ها که خاطره‌ی جمعی محسوب می‌شود خط می‌خورد، از سوی دیگر شمایل بومی ساحل خشک شده و خیابان می‌شود بدون آنکه در نظر داشته باشیم این مداخله در نظام فرهنگی و طبیعی منطقه است و حالا از این سو نماینده‌ای در مجلس بخشی از میراث غیرملموس و نشانه‌های فرهنگی بومی را در نقد عملکرد شهرداری بندرعباس منکر می‌شود.

منظر نگاه ایشان که در واقع می‌توان فراتر از نگاه شخصی بلکه نوعی گرایش دید، گرایشی است که فرهنگ را یکپارچه و یک منظومه نمی‌بیند بلکه می‌خواهد گزینشی و در موقعیت مسلط کنونی برخورد کرده و از منظر گفتمانی گرایش خود برخی نشانه‌ها، روایت‌ها و یا میراث‌های محلی را حذف نموده یا برخی از داده‌ها را در برابر داده‌های دیگر گذاشته و ارزش‌گذاری نماید. در حالی‌که جامعه با تجربه خود دست به طرد و جذب داده‌های فرهنگی می‌زند.

ایشان موسیقی، رقص و ابزار فرهنگی چون دهل را منکر شده و حتا آیینی چون "ساخت" را از دایره فرهنگ بومی خارج می‌سازد. اینجاست که سیاست و سیاستمداران پا در حیطه فرهنگ می‌گذارند و با نگاهی ابزاری و بدون درک مناسبات فرهنگی که بافت فرهنگ را می‌سازد با آن مواجه شده و برآنند که معناسازی یا کدگذاری خود را داشته باشند.

همه اهالی فرهنگ و نظریه‌پردازان آن می‌دانند که رقص و آیین ریشه‌ای دیرینه و مقدس دارد و کارکردهای اجتماعی آن نیز فراتر از کارکردهای ظاهری آن است، در همین هرمزگان و اقلیم‌های مختلف آن از دریا تا کوه شاهد رقص‌های آیینی از رزیف و ازبا گرفته تا چمک‌های شادیانه هستیم که هم باعث نشاط جامعه و نظم اجتماعی و حتا تقدیس معنایی معیشت‌ها شده و می‌شوند.

همه می‌دانیم که موسیقی هرمزگان با همین دهل‌هایش گونه‌ای شناخته شده در منظومه موسیقیایی کشور است که همواره اهالی موسیقی و فرهنگ‌ پژوهان را جذب خود کرده و آنها را به تحسین واداشته است. حالا این دستاورد را حاصل قرن‌ها تجربه و خلاقیت بومی است و ارزش معرفی فراتر از مرزها را دارد را منکر می‌شویم و از اعتبار ویترین شدن فرهنگی دور می‌دانیم.

آیین‌های عروسی از پذیرفته‌ شده‌ ترین گونه‌های مردم‌ شناختی است که تمایز آن در هر منطقه روایت‌ ساز فرهنگ آن جامعه است. با آیین هم نمی‌شود گزینشی برخورد کرد، عروسی یک روایت فرآیندی است که آیین‌ های ساخت و حنابندان و زیارت هرکدام پاره‌ روایت‌هایی در این مجموعه هستند که نه با ارزش‌ هایی فرهنگی و نه با ارزش‌ های مذهبی و اجتماعی در تضاد قرار دارند و از همین رو هم جامعه آن را پذیرفته و تثبیت نموده است.

در فرآیند فرهنگ هم زمان و جامعه است که پایداری یک پدیده را به اثبات می‌رسانند و افراد نمی‌توانند در مقابل قدرت جامعه و فرهنگ بایستند که این چند روزه در برابر قرون گذری بیش نیست.

در روزگاری که میان جوامع و کشورها رقابت فرهنگی بسیاری به وجود آمده و هر جامعه تلاش دارد با ثبت و معرفی نمادهای فرهنگی خاص خود بر قدرت فرهنگی و سرمایه‌های خود بیفزاید، چگونه است که نماینده‌ای که باید فراتر از نمایندگی سیاسی نماینده فرهنگی و اجتماعی باشد در برابر سابقه فرهنگی جامعه خود قرار می‌گیرد؟

" ساخت" در منظومه آیین‌ های عروسی آیینی منحصر به فرد است و موسیقی هرمزگان زبان فرهنگی مردم این منطقه است که توانسته گویایی دردها و محفلی برای تسکین آلام و یا بستر برای شادی، نظم و وحدت باشد. حالا این ارزش‌ های اجتماعی که پیوند دهنده افراد و نظم جامعه بومی است را منکر می‌شویم.

بر ایجاد نماد شهری ساخت می‌توان نقدهای کمی و کیفی مطرح کرد که البته جای این نقدها هم هست اگرچه در این شکل‌گیری این جریان تازه شهری قابل توجه و تقدیر است اما نمی‌توان اصل مساله را خط زد.

نمایندگان قانون‌گذار خود بهتر از هر کسی حریم قوانین را می‌دانند و مرز نظارت شورای شهر و نمایندگان مجلس بر آنها واضح و مبرهن است و حتا اگر بحث نقد شهردار هم باشد نقدهایی همچون بحث هویت‌زدایی از ساحل و شهر پسندیده‌ تر است تا عملی که خود گامی در جهت توجه به هویت بومی و میراث‌های غیرملموس در قالب روایت شهری بوده است.

کاش نمایندگان سیاسی مشاوران فرهنگی و آگاه به فرهنگ بومی داشته باشند تا خواسته و ناخواسته تیری به سوی فرهنگ بومی نیاندازند که امروز مهمترین سرمایه ما همین است که از آن نمادها و روایت‌های اندکی مانده است.

باید مواظب بود که در دعواهای سیاسی و مدیریت بار شکننده فرهنگ هدف قرار نگیرد.

 

* پژوهشگر ایران‌ شناسی– مدیر موزه ملی ملک

 
 

 
 با پیوستن به کانال جدید،همچنان با ما همراه باشید.
در کانال جدید می توانید اخبار، انتقادات و پیشنهادهای خود را برای شورای سردبیری خبرهرمزگان ارسال نمایید.
لینک پیوستن به کانال جدید خبر هرمزگان:
 
نظرات كاربران :
نام :
ايميل :
متن نظر : * 
 
متن بالا را وارد نماييد* 
 
آخرین اخبار
مدیرکل محیط زیست: سم پاشی از ملخ ها خطرناکتر است کارشناس هواشناسی: ناپایداری جوی تا جمعه ادامه دارد قاتل 2 جوان مشهدی در بندرعباس دستگیر شد جزیره فارور ظرفیت احداث هتل را ندارد/ هر نوع سرمایه گذاری در خطوط قرمز با مخالفت صریح روبرو می شود شکایت قضایی محیط زیست هرمزگان از شرکت پخش فرآورده های نفتی/ تایید ریختن مواد نفتی به رودخانه و ساحل خوردن ملخ: خوب، بد، زشت دستگیری 20 قاچاقچی دام در هرمزگان 20 هزار هکتار از زمین های کشاورزی هرمزگان سمپاشی شد امام جمعه بندرعباس مطرح کرد: تجاوز به حریم دریا با حمایت و لجاجت استانداری و شهرداری عکاس عکس جنجالی مجلس: سوژه مدت ها بی تفاوت در صحن علنی پایش روی میز بود پرده برداری نماینده دادستان از اموال دختر و داماد استاندار هرمزگان در دادگاه مفاسد اقتصادی/ کُندی امور قضایی در استان به دلیل روابط پدر و پدر زن حرکت در مدار امنیت سرقت حدود 18 هزار تابلو در جاده های هرمزگان حرکت میلیونی ملخ های مهاجم به سمت بندرعباس 15 دریانورد توفان زده در آبهای خلیج فارس نجات یافتند طرح جدید مجلس برای حمایت از گزارشگران فساد خسارت 17 میلیارد تومانی سیل به 7 اثر تاریخی هرمزگان واکنش نماینده مجلس به عکس جنجالی‌: من نبودم خسارت دیدگان بارندگی اخیر هرمزگان به فرمانداری ها مراجعه کنند استاندار هرمزگان در پرونده فساد اقتصادی تیتر رسانه های کشور شد آب منطقه ای هرمزگان با بودجه 1.5 میلیارد تومانی لایروبی رودخانه ها چه کرد تصادف برلیانس با تیر برق ۲ کشته و ۲ مجروح بر جای گذاشت بنادر مسافری بندرعباس، قشم و هرمز بازگشایی شد فرماندار جاسک: ارتباط جاسک با شرق و غرب و مرکز استان قطع است گزارش تصویری قابل تامل خبرگزاری های ایسنا و ایرنا از آبگرفتگی خیابان ها و معابر بندرعباس کشف ۱۰ میلیاردی طلا و مسکوکات سرقتی در هرمزگان آتش سوزی در پالایشگاه نفت بندرعباس مهار شد سیلاب چند محور ارتباطی هرمزگان با مرکز استان را قطع کرد بحران های طبیعی؛ رسانه های شهروندی و آلودگی اطلاعاتی* اعلام تعطیلی مراکز آموزشی هرمزگان ادامه دارد تمرکز سامانه بارشی بر مناطق مرکزی و شرقی هرمزگان دستگیری 580 متهم در 48 ساعت سیل احتمالی هرمزگان با کلی گویی مهار نمی شود آماده باش هرمزگان برای مقابله با سیل و آبگرفتگی هشدار هواشناسی/ سیل و طغیان رودخانه ها در هرمزگان توقیف بزرگ‌ترین محموله سوخت قاچاق/ ۲۱ نفر از ملیت‌های گوناگون منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای دستگیر شدند پیاز و سیب زمینی ممنوع الخروج شدند سپاه: درس‌های پشیمان کننده و فراموش نشدنی به دشمن خواهیم داد با موافقت رییس قوه قضاییه؛ قضات هرمزگان از مزایای منطقه محروم استفاده می کنند مدیرکل جدید راه و شهرسازی هرمزگان معرفی شد یکی از متهمان پرونده فعالان محیط زیست تحت درمان است تایید موضوع گلایه بیماران بیمارستان شهید محمدی از گرما/ سیستم سرمایشی نوسازی شد آغاز ثبت نام داوطلبان ورود به مدارس نمونه و استعدادهای درخشان پرونده انفجار در صنایع دریایی درویشی روی میز بازپرس نظامی فراخوان اولین "آرت اکسپو هرمز" منتشر شد کشف محموله بزرگ مشروبات الکلی در گمرک باهنر بندرعباس/ کارتن های گریس ودکا شدند اطلاعیه خبر هرمزگان عضو شورای شهر: افزایش بودجه شهرداری بندرعباس کاغذی است سگ ها به بایدهای مسوولان گوش نمی کنند انتصاب سرپرست اداره‌کل روابط‌ عمومی استانداری هرمزگان مشاهده آرشیو
  • پر بازدیدترین ها
  • پر بحث ترین ها
تمامي حقوق مادي و معنوي اين سايت متعلق به خبر هرمزگان است و استفاده از مطالب، با ذکر منبع بلامانع است.