امروز
گروه خبري : هرمزگان در فضای مجازی
تاريخ انتشار : 1396/11/05 - 18:29 كد :1412
هجوم فرهنگی به خودمان- رضا دبیری‌ نژاد
خبر هرمزگان- یادداشت وارده- در دنیایی که نهادهای فرهنگی و جهانی بر ظرفیت‌های فرهنگ بومی و محلی تاکید می‌کنند تا این ظرفیت‌ ها بتوانند در جایگاه سرمایه مورد بهره‌برداری قرار گیرند و سبب رونق اقتصادی و نشاط اجتماعی شوند، متاسفانه هر روز شاهد هجمه‌ای به ظرفیت‌ های فرهنگ بومی در بندرعباس هستیم.

هجمه‌ هایی که عملا حذف ظرفیت‌ ها را به دنبال دارند و در نتیجه بندرعباس را از رنگ و بومی فرهنگی خود دور می‌سازند و زمینه‌ای می‌سازند تا خود فرهنگی آن را گرفته و به یک دیگری ناآشنا تبدیل سازند. این دیگری شدند همان چیزیست که هویت فرهنگی را مورد هدف قرار می‌دهد.

یک روز خانه‌ای تاریخی در بندرعباس خراب می‌شود، روز دیگر نام محلات و خیابان‌ها که خاطره‌ی جمعی محسوب می‌شود خط می‌خورد، از سوی دیگر شمایل بومی ساحل خشک شده و خیابان می‌شود بدون آنکه در نظر داشته باشیم این مداخله در نظام فرهنگی و طبیعی منطقه است و حالا از این سو نماینده‌ای در مجلس بخشی از میراث غیرملموس و نشانه‌های فرهنگی بومی را در نقد عملکرد شهرداری بندرعباس منکر می‌شود.

منظر نگاه ایشان که در واقع می‌توان فراتر از نگاه شخصی بلکه نوعی گرایش دید، گرایشی است که فرهنگ را یکپارچه و یک منظومه نمی‌بیند بلکه می‌خواهد گزینشی و در موقعیت مسلط کنونی برخورد کرده و از منظر گفتمانی گرایش خود برخی نشانه‌ها، روایت‌ها و یا میراث‌های محلی را حذف نموده یا برخی از داده‌ها را در برابر داده‌های دیگر گذاشته و ارزش‌گذاری نماید. در حالی‌که جامعه با تجربه خود دست به طرد و جذب داده‌های فرهنگی می‌زند.

ایشان موسیقی، رقص و ابزار فرهنگی چون دهل را منکر شده و حتا آیینی چون "ساخت" را از دایره فرهنگ بومی خارج می‌سازد. اینجاست که سیاست و سیاستمداران پا در حیطه فرهنگ می‌گذارند و با نگاهی ابزاری و بدون درک مناسبات فرهنگی که بافت فرهنگ را می‌سازد با آن مواجه شده و برآنند که معناسازی یا کدگذاری خود را داشته باشند.

همه اهالی فرهنگ و نظریه‌پردازان آن می‌دانند که رقص و آیین ریشه‌ای دیرینه و مقدس دارد و کارکردهای اجتماعی آن نیز فراتر از کارکردهای ظاهری آن است، در همین هرمزگان و اقلیم‌های مختلف آن از دریا تا کوه شاهد رقص‌های آیینی از رزیف و ازبا گرفته تا چمک‌های شادیانه هستیم که هم باعث نشاط جامعه و نظم اجتماعی و حتا تقدیس معنایی معیشت‌ها شده و می‌شوند.

همه می‌دانیم که موسیقی هرمزگان با همین دهل‌هایش گونه‌ای شناخته شده در منظومه موسیقیایی کشور است که همواره اهالی موسیقی و فرهنگ‌ پژوهان را جذب خود کرده و آنها را به تحسین واداشته است. حالا این دستاورد را حاصل قرن‌ها تجربه و خلاقیت بومی است و ارزش معرفی فراتر از مرزها را دارد را منکر می‌شویم و از اعتبار ویترین شدن فرهنگی دور می‌دانیم.

آیین‌های عروسی از پذیرفته‌ شده‌ ترین گونه‌های مردم‌ شناختی است که تمایز آن در هر منطقه روایت‌ ساز فرهنگ آن جامعه است. با آیین هم نمی‌شود گزینشی برخورد کرد، عروسی یک روایت فرآیندی است که آیین‌ های ساخت و حنابندان و زیارت هرکدام پاره‌ روایت‌هایی در این مجموعه هستند که نه با ارزش‌ هایی فرهنگی و نه با ارزش‌ های مذهبی و اجتماعی در تضاد قرار دارند و از همین رو هم جامعه آن را پذیرفته و تثبیت نموده است.

در فرآیند فرهنگ هم زمان و جامعه است که پایداری یک پدیده را به اثبات می‌رسانند و افراد نمی‌توانند در مقابل قدرت جامعه و فرهنگ بایستند که این چند روزه در برابر قرون گذری بیش نیست.

در روزگاری که میان جوامع و کشورها رقابت فرهنگی بسیاری به وجود آمده و هر جامعه تلاش دارد با ثبت و معرفی نمادهای فرهنگی خاص خود بر قدرت فرهنگی و سرمایه‌های خود بیفزاید، چگونه است که نماینده‌ای که باید فراتر از نمایندگی سیاسی نماینده فرهنگی و اجتماعی باشد در برابر سابقه فرهنگی جامعه خود قرار می‌گیرد؟

" ساخت" در منظومه آیین‌ های عروسی آیینی منحصر به فرد است و موسیقی هرمزگان زبان فرهنگی مردم این منطقه است که توانسته گویایی دردها و محفلی برای تسکین آلام و یا بستر برای شادی، نظم و وحدت باشد. حالا این ارزش‌ های اجتماعی که پیوند دهنده افراد و نظم جامعه بومی است را منکر می‌شویم.

بر ایجاد نماد شهری ساخت می‌توان نقدهای کمی و کیفی مطرح کرد که البته جای این نقدها هم هست اگرچه در این شکل‌گیری این جریان تازه شهری قابل توجه و تقدیر است اما نمی‌توان اصل مساله را خط زد.

نمایندگان قانون‌گذار خود بهتر از هر کسی حریم قوانین را می‌دانند و مرز نظارت شورای شهر و نمایندگان مجلس بر آنها واضح و مبرهن است و حتا اگر بحث نقد شهردار هم باشد نقدهایی همچون بحث هویت‌زدایی از ساحل و شهر پسندیده‌ تر است تا عملی که خود گامی در جهت توجه به هویت بومی و میراث‌های غیرملموس در قالب روایت شهری بوده است.

کاش نمایندگان سیاسی مشاوران فرهنگی و آگاه به فرهنگ بومی داشته باشند تا خواسته و ناخواسته تیری به سوی فرهنگ بومی نیاندازند که امروز مهمترین سرمایه ما همین است که از آن نمادها و روایت‌های اندکی مانده است.

باید مواظب بود که در دعواهای سیاسی و مدیریت بار شکننده فرهنگ هدف قرار نگیرد.

 

* پژوهشگر ایران‌ شناسی– مدیر موزه ملی ملک

 
 

 
 با پیوستن به کانال جدید،همچنان با ما همراه باشید.
در کانال جدید می توانید اخبار، انتقادات و پیشنهادهای خود را برای شورای سردبیری خبرهرمزگان ارسال نمایید.
لینک پیوستن به کانال جدید خبر هرمزگان:
 
نظرات كاربران :
نام :
ايميل :
متن نظر : * 
 
متن بالا را وارد نماييد* 
 
آخرین اخبار
مسدود شدن مسیر رفت و آمد 40 روستای بشاگرد زمین‌خواری بزرگ یک نهاد دولتی در فرودگاه میناب رهایی گروگان در جاسک/ پلیس: اختلاف حساب عامل گروگانگیری بود هواشناسی/ سامانه ناپایدار فصلی در هرمزگان تقویت می شود سرپرست جدید گمرکات هرمزگان منصوب شد+ توضیح گمرک دستگیری قاتل فراری که خواهرش را کشت دو بنگلادشی در حادثه رانندگی کشته و هفت نفر مجروح شدند دستگیری کلاهبردار 6 میلیاردی در هرمزگان پلیس از فردا در گمرک رجایی مستقر می شود محاکمه مقصران در دادگاه های شعاری مدیران هرمزگان/ بازخوانی چند بایدِ بادی جام قهرمانی ایران در دست دختران والیبالیست هرمزگان انتقاد امام جمعه بندرلنگه از زمین خواری های بزرگ در طرح های پرورش میگو فهرست داوطلبان نهمین دوره انتخابات اتاق‌ بندرعباس منتشر شد/ غیبت نام مدعی بزرگ پیکر شهید نیروی انتظامی در بندرعباس تشییع شد عضو کمیسیون عمران مجلس: یک بام و دو هوا در اجرای قانون مردم هرمزگان را آزرده است وزیر اقتصاد در پاسخ به خبر هرمزگان مطرح کرد: تعدادی از مدیران آلوده گمرک برکنار شدند آخرین توصیه ها و هشدارهای آیت الله نعیم آبادی: نگذارید قانون شکنان میدان دار انتخابات باشند فوری/ تغییر امام جمعه بندرعباس قطعی شد/ آیت الله نعیم آبادی فردا خطبه ی خداحافظی را می خواند تفاهم نامه توسعه و افزایش ظرفیت تولید فولاد تا سقف ۱۰ میلیون تن در هرمزگان مرکز آمار ایران اعلام کرد: هرمزگان بیشترین افزایش نرخ بیکاری را تجربه کرد استاندار هرمزگان در دیدار وزیر نفت: توجه ویژه صنایع به مسوولیت اجتماعی نقش موثری در توسعه دارد مرگ دو نفر بر اثر مصرف مشروب الکلی دست ساز در قشم بی احتیاطی راننده پراید حادثه آفرید/ سه سرنشین خودرو در آتش سوختند اقتدار کاغذی استانداری هرمزگان و پروژه های بر زمین مانده استاندار هرمزگان: ورودی بعضی روستاها از شهر بندرعباس بهتر و آبرومندتر است بازتاب گسترده فیلم سرقت از زنی در بندرعباس در شبکه های محلی و ملی دختر هرمزگانی با پول توجیبی‌های خود پرندگان را آزاد می‌کند پایان یک وسترن محلی/ عاملان حمله به آمبولانس اورژانس در سیریک دستگیر شدند حمله به امداگران اورژانس سیریک برای فراری دادن مصدوم پلیس کیش: بازداشت خواننده انگیسی دروغ است رقابت ۲۷ هزار و ۵۹۱ داوطلب آزمون ورودی دانشگاه ها در هرمزگان فرزند یکی از شهدای ایرباس: مراسم 12 تیر کلیشه ای و فرمایشی شده است ماجرای خودروی میلیاردی لندکروز در سیریک/ پلیس: خودرو در توقیف است بازداشت شکارچی متخلف در رودان/ کشف و ضبط لاشه ۶ قطعه پرنده وحشی کاهش نرخ ولادت در هرمزگان/ کمترین نرخ رشد جمعیت به بشاگرد رسید هشدار دانشگاه علوم پزشکی: شناسایی 49 هزار مبتلا به پرفشاری خون در هرمزگان پایان کار عاشقانه یک معلم در بندرعباس/ آموزگار بوشهری در هرمزگان مدرسه ساخت یک مقام مسوول: بنزین تولیدی پالایشگاه ستاره خلیج فارس بالاتر از استانداردهای یورو 5 است ثبت 937 مورد گزیدگی حیوانات/ دو فوتی در هرمزگان توقیف دو هزار وسیله نقلیه متخلف در جاده های برون شهری هرمزگان شهرداری بندرعباس روزانه ۱۲ میلیون لیتر آب شرب را به فضای سبز می دهد حمله سگ به کودک ۴ ساله در شهرک پیامبر اعظم (ص) بندرعباس تعداد فوتی های اتوبوس زاﺋران مینابی به شش نفر رسید/ یک نوجوان 12 ساله در میان جان باختگان اختصاصی/ واژگونی اتوبوس زائران مینابی کربلا 3 کشته و 38 مجروح برجا گذاشت/ اعزام 29 مجروح به بندرعباس رییس کل دادگستری: پرونده اتاق بازرگانی بزرگترین پرونده فرار مالیاتی هرمزگان است کشف ۶ کیلو شمش طلا و ۵۰ قطعه طلای عتیقه در قشم به دلیل بدهی دولت؛ نیروگاه خلیج فارس به تامین اجتماعی واگذار شد صدور کیفرخواست عوامل شهادت مأموران دریابانی میناب در کمتر از سه روز پدر و دختر یک و نیم میلیارد تومان در بندرعباس کلاهبرداری کردند هشدار جهاد کشاورزی: موج چهارم ملخ ها تمام هرمزگان را درگیر خواهد کرد مشاهده آرشیو
  • پر بازدیدترین ها
  • پر بحث ترین ها
تمامي حقوق مادي و معنوي اين سايت متعلق به خبر هرمزگان است و استفاده از مطالب، با ذکر منبع بلامانع است.