امروز
گروه خبري : هرمزگان در فضای مجازی
تاريخ انتشار : 1396/11/05 - 18:29 كد :1412
هجوم فرهنگی به خودمان- رضا دبیری‌ نژاد
خبر هرمزگان- یادداشت وارده- در دنیایی که نهادهای فرهنگی و جهانی بر ظرفیت‌های فرهنگ بومی و محلی تاکید می‌کنند تا این ظرفیت‌ ها بتوانند در جایگاه سرمایه مورد بهره‌برداری قرار گیرند و سبب رونق اقتصادی و نشاط اجتماعی شوند، متاسفانه هر روز شاهد هجمه‌ای به ظرفیت‌ های فرهنگ بومی در بندرعباس هستیم.

هجمه‌ هایی که عملا حذف ظرفیت‌ ها را به دنبال دارند و در نتیجه بندرعباس را از رنگ و بومی فرهنگی خود دور می‌سازند و زمینه‌ای می‌سازند تا خود فرهنگی آن را گرفته و به یک دیگری ناآشنا تبدیل سازند. این دیگری شدند همان چیزیست که هویت فرهنگی را مورد هدف قرار می‌دهد.

یک روز خانه‌ای تاریخی در بندرعباس خراب می‌شود، روز دیگر نام محلات و خیابان‌ها که خاطره‌ی جمعی محسوب می‌شود خط می‌خورد، از سوی دیگر شمایل بومی ساحل خشک شده و خیابان می‌شود بدون آنکه در نظر داشته باشیم این مداخله در نظام فرهنگی و طبیعی منطقه است و حالا از این سو نماینده‌ای در مجلس بخشی از میراث غیرملموس و نشانه‌های فرهنگی بومی را در نقد عملکرد شهرداری بندرعباس منکر می‌شود.

منظر نگاه ایشان که در واقع می‌توان فراتر از نگاه شخصی بلکه نوعی گرایش دید، گرایشی است که فرهنگ را یکپارچه و یک منظومه نمی‌بیند بلکه می‌خواهد گزینشی و در موقعیت مسلط کنونی برخورد کرده و از منظر گفتمانی گرایش خود برخی نشانه‌ها، روایت‌ها و یا میراث‌های محلی را حذف نموده یا برخی از داده‌ها را در برابر داده‌های دیگر گذاشته و ارزش‌گذاری نماید. در حالی‌که جامعه با تجربه خود دست به طرد و جذب داده‌های فرهنگی می‌زند.

ایشان موسیقی، رقص و ابزار فرهنگی چون دهل را منکر شده و حتا آیینی چون "ساخت" را از دایره فرهنگ بومی خارج می‌سازد. اینجاست که سیاست و سیاستمداران پا در حیطه فرهنگ می‌گذارند و با نگاهی ابزاری و بدون درک مناسبات فرهنگی که بافت فرهنگ را می‌سازد با آن مواجه شده و برآنند که معناسازی یا کدگذاری خود را داشته باشند.

همه اهالی فرهنگ و نظریه‌پردازان آن می‌دانند که رقص و آیین ریشه‌ای دیرینه و مقدس دارد و کارکردهای اجتماعی آن نیز فراتر از کارکردهای ظاهری آن است، در همین هرمزگان و اقلیم‌های مختلف آن از دریا تا کوه شاهد رقص‌های آیینی از رزیف و ازبا گرفته تا چمک‌های شادیانه هستیم که هم باعث نشاط جامعه و نظم اجتماعی و حتا تقدیس معنایی معیشت‌ها شده و می‌شوند.

همه می‌دانیم که موسیقی هرمزگان با همین دهل‌هایش گونه‌ای شناخته شده در منظومه موسیقیایی کشور است که همواره اهالی موسیقی و فرهنگ‌ پژوهان را جذب خود کرده و آنها را به تحسین واداشته است. حالا این دستاورد را حاصل قرن‌ها تجربه و خلاقیت بومی است و ارزش معرفی فراتر از مرزها را دارد را منکر می‌شویم و از اعتبار ویترین شدن فرهنگی دور می‌دانیم.

آیین‌های عروسی از پذیرفته‌ شده‌ ترین گونه‌های مردم‌ شناختی است که تمایز آن در هر منطقه روایت‌ ساز فرهنگ آن جامعه است. با آیین هم نمی‌شود گزینشی برخورد کرد، عروسی یک روایت فرآیندی است که آیین‌ های ساخت و حنابندان و زیارت هرکدام پاره‌ روایت‌هایی در این مجموعه هستند که نه با ارزش‌ هایی فرهنگی و نه با ارزش‌ های مذهبی و اجتماعی در تضاد قرار دارند و از همین رو هم جامعه آن را پذیرفته و تثبیت نموده است.

در فرآیند فرهنگ هم زمان و جامعه است که پایداری یک پدیده را به اثبات می‌رسانند و افراد نمی‌توانند در مقابل قدرت جامعه و فرهنگ بایستند که این چند روزه در برابر قرون گذری بیش نیست.

در روزگاری که میان جوامع و کشورها رقابت فرهنگی بسیاری به وجود آمده و هر جامعه تلاش دارد با ثبت و معرفی نمادهای فرهنگی خاص خود بر قدرت فرهنگی و سرمایه‌های خود بیفزاید، چگونه است که نماینده‌ای که باید فراتر از نمایندگی سیاسی نماینده فرهنگی و اجتماعی باشد در برابر سابقه فرهنگی جامعه خود قرار می‌گیرد؟

" ساخت" در منظومه آیین‌ های عروسی آیینی منحصر به فرد است و موسیقی هرمزگان زبان فرهنگی مردم این منطقه است که توانسته گویایی دردها و محفلی برای تسکین آلام و یا بستر برای شادی، نظم و وحدت باشد. حالا این ارزش‌ های اجتماعی که پیوند دهنده افراد و نظم جامعه بومی است را منکر می‌شویم.

بر ایجاد نماد شهری ساخت می‌توان نقدهای کمی و کیفی مطرح کرد که البته جای این نقدها هم هست اگرچه در این شکل‌گیری این جریان تازه شهری قابل توجه و تقدیر است اما نمی‌توان اصل مساله را خط زد.

نمایندگان قانون‌گذار خود بهتر از هر کسی حریم قوانین را می‌دانند و مرز نظارت شورای شهر و نمایندگان مجلس بر آنها واضح و مبرهن است و حتا اگر بحث نقد شهردار هم باشد نقدهایی همچون بحث هویت‌زدایی از ساحل و شهر پسندیده‌ تر است تا عملی که خود گامی در جهت توجه به هویت بومی و میراث‌های غیرملموس در قالب روایت شهری بوده است.

کاش نمایندگان سیاسی مشاوران فرهنگی و آگاه به فرهنگ بومی داشته باشند تا خواسته و ناخواسته تیری به سوی فرهنگ بومی نیاندازند که امروز مهمترین سرمایه ما همین است که از آن نمادها و روایت‌های اندکی مانده است.

باید مواظب بود که در دعواهای سیاسی و مدیریت بار شکننده فرهنگ هدف قرار نگیرد.

 

* پژوهشگر ایران‌ شناسی– مدیر موزه ملی ملک

 
 

 
 با پیوستن به کانال جدید،همچنان با ما همراه باشید.
در کانال جدید می توانید اخبار، انتقادات و پیشنهادهای خود را برای شورای سردبیری خبرهرمزگان ارسال نمایید.
لینک پیوستن به کانال جدید خبر هرمزگان:
 
نظرات كاربران :
نام :
ايميل :
متن نظر : * 
 
متن بالا را وارد نماييد* 
 
آخرین اخبار
دستگیری عاملان سرقت های سریالی خودرو در بندرعباس/ سرقت در سه شماره تنش آبی در شورای اداری هرمزگان شورش چپ و راست شورا علیه شفافیت رئیس جمهور: کشور با برجام یا بدون برجام به‌ خوبی اداره خواهد شد مقام معظم رهبری: شش شرط برای ادامه برجام با اروپا استعفای دو عضو اتاق بازرگانی بندرعباس در اعتراض به تخلفات رییس/ خلف وعده و سکوت عجیب مدعی کشف تخلف بیمار قشمی مبتلا به تب کریمه کنگو از بیمارستان ترخیص شد/ یک مورد مشکوک در بندرعباس مخالفت شورای شهر بندرعباس با پخش مستقیم نشست ها/ کمک پنج میلیاردی به مصلی در یک قدمی تصویب آژیر قرمز تشنگی بندرعباس/ تیر خلاص به سد استقلال میناب کاهش فرزندآوری در هرمزگان تنش كمبود آب در تابستان/ مدیریت مصرف را جدی بگیریم میناب گرم ترین شهر هرمزگان استاندار هرمزگان: صنایع به جای آب دریا از پساب فاضلاب استفاده کنند آش نذری پُست های هرمزگان ‌بیابان غذایی در هرمزگان/ برخی مناطق استان را باید با مناطق جنگ زده مقایسه کرد غرق شدن جوان 18 ساله بشاگردی در سد جگین الگوی لباس سنتی زنان کارمند هرمزگان ابلاغ می شود/ حجاب کامل اسلامی لحاظ شده است شهرداری بندرعباس 500 میلیون ریال به ستاد اقامه نماز کمک می کند خطر سونامی در منطقه مکران/ اعضای ستاد توسعه مکران در جریان هستند استاندار هرمزگان: به وزارت کشور نمی روم/ اکرمی فعلا می ماند حکم اعدام قاتل محیط بانان هرمزگانی اجرا شد جوابیه مدیر عامل آب و فاضلاب روستایی هرمزگان/ گزارشگر خدمات بی نظیر نظام را ندیده است آغاز ثبت نام آزمون استخدامی آموزش و پرورش/ سهمیه هرمزگان 760 نفر مستندی تکان دهنده از تشنگی در روستاهای بشاگرد/ بخشی از کارنامه مدیری هشت ساله گمرک توپ را به زمین صنعت، معدن، تجارت انداخت/ آغاز بررسی ثبت سفارش غیرقانونی خودروها آخرین فرصت برای دیدار با قهرمان هرمزگان سربازان گمنام امام زمان (عج)، امنیت آفرینان جامعه شائبه هزینه های انتخاباتی در شهرداری برای افراد خاص/ هفت هزار بیمار روانی در بندرعباس رییس شورای شهر: اختصاص بودجه ملی به مسجد جامع بندرعباس محرز نشده است/ نایب رییس: رسانه ای شدن کمک 50 میلیارد ریالی کار درستی بود دادستان کل کشور: مدارک قاچاق خودرو در بندرعباس موجود است/ مدیر گمرک بر چه مبنایی حرف زده؟ دومین محموله خودروی قاچاق در بندرعباس توقیف شد مستعمره ای به نام هرمزگان- کاملیا کاکی ایت الله نعیم آبادی: شهرداری کمکی به مسجد جامع بندرعباس نکرده است عضو شورای سیاهو: خدمات درمانگاه سیاهو جوابگوی 50 روستا نیست/ نگذارید حادثه هرمز تکرار شود اعلام حمایت مدیرکل ارشاد از بیانیه هنرمندان هرمزگان/ اولویت با هنرمندان بومی است نامه ۷۰ سینماگر و فعال فرهنگی هرمزگان به استاندار در اعتراض به واگذاری پروژه سینمایی هرمز ابهامات و جزئیات کمک ۵ میلیارد تومانی شهرداری به پروژه ی مصلی اظهار تاسف رییس دانشگاه علوم پزشکی از حادثه بیمارستان شهید محمدی/ با نگهبان خاطی برخورد می کنیم رونمایی از مشاور فرهنگی هنری استاندار هرمزگان دانشگاه علوم پزشکی: نگهبان بیمارستان طبق قانون از اسپری فلفل استفاده کرده است رونمایی همزمان از "میراث اکباتان" الکترونیکی و چاپی در بندرعباس آموزش و پرورش هرمزگان: تنبیه بدنی دانش آموز بندرعباسی پیگیری قانونی می شود تصویب کمک شهرداری به مصلای بندرعباس به تعویق افتاد ادامه جدل خبری پلیس و گمرک برای خودروهای وارداتی/ متهم جدید: صنعت، معدن و تجارت امداد رسانی به یک شناور مضطر در مسیر قشم- بندرعباس/ 85 مسافر در سلامت کامل به بندر شهید حقانی رسیدند نوجوان هرمزی چگونه در نبود امکانات جان باخت/ آمبولانس دریایی در قشم، بالگرد در ماموریت جزایر حوادث رانندگی در جاده های هرمزگان جان سه نفر را گرفت موتور تغییرات مدیریتی هرمزگان روشن شد/ آخرین اخبار از جابجایی هشت مدیر و معاون استاندار واکنش گمرک به بمب خبری نیروی انتظامی: واردات خودروها قانونی است اختصاصی/ پلنگ ۱۵ گوسفند را در روستای بندنر گوهران بشاگرد از پا درآورد مشاهده آرشیو
  • پر بازدیدترین ها
  • پر بحث ترین ها
تمامي حقوق مادي و معنوي اين سايت متعلق به خبر هرمزگان است و استفاده از مطالب، با ذکر منبع بلامانع است.