امروز
گروه خبري : هرمزگان در فضای مجازی
تاريخ انتشار : 1396/11/05 - 18:29 كد :1412
هجوم فرهنگی به خودمان- رضا دبیری‌ نژاد
خبر هرمزگان- یادداشت وارده- در دنیایی که نهادهای فرهنگی و جهانی بر ظرفیت‌های فرهنگ بومی و محلی تاکید می‌کنند تا این ظرفیت‌ ها بتوانند در جایگاه سرمایه مورد بهره‌برداری قرار گیرند و سبب رونق اقتصادی و نشاط اجتماعی شوند، متاسفانه هر روز شاهد هجمه‌ای به ظرفیت‌ های فرهنگ بومی در بندرعباس هستیم.

هجمه‌ هایی که عملا حذف ظرفیت‌ ها را به دنبال دارند و در نتیجه بندرعباس را از رنگ و بومی فرهنگی خود دور می‌سازند و زمینه‌ای می‌سازند تا خود فرهنگی آن را گرفته و به یک دیگری ناآشنا تبدیل سازند. این دیگری شدند همان چیزیست که هویت فرهنگی را مورد هدف قرار می‌دهد.

یک روز خانه‌ای تاریخی در بندرعباس خراب می‌شود، روز دیگر نام محلات و خیابان‌ها که خاطره‌ی جمعی محسوب می‌شود خط می‌خورد، از سوی دیگر شمایل بومی ساحل خشک شده و خیابان می‌شود بدون آنکه در نظر داشته باشیم این مداخله در نظام فرهنگی و طبیعی منطقه است و حالا از این سو نماینده‌ای در مجلس بخشی از میراث غیرملموس و نشانه‌های فرهنگی بومی را در نقد عملکرد شهرداری بندرعباس منکر می‌شود.

منظر نگاه ایشان که در واقع می‌توان فراتر از نگاه شخصی بلکه نوعی گرایش دید، گرایشی است که فرهنگ را یکپارچه و یک منظومه نمی‌بیند بلکه می‌خواهد گزینشی و در موقعیت مسلط کنونی برخورد کرده و از منظر گفتمانی گرایش خود برخی نشانه‌ها، روایت‌ها و یا میراث‌های محلی را حذف نموده یا برخی از داده‌ها را در برابر داده‌های دیگر گذاشته و ارزش‌گذاری نماید. در حالی‌که جامعه با تجربه خود دست به طرد و جذب داده‌های فرهنگی می‌زند.

ایشان موسیقی، رقص و ابزار فرهنگی چون دهل را منکر شده و حتا آیینی چون "ساخت" را از دایره فرهنگ بومی خارج می‌سازد. اینجاست که سیاست و سیاستمداران پا در حیطه فرهنگ می‌گذارند و با نگاهی ابزاری و بدون درک مناسبات فرهنگی که بافت فرهنگ را می‌سازد با آن مواجه شده و برآنند که معناسازی یا کدگذاری خود را داشته باشند.

همه اهالی فرهنگ و نظریه‌پردازان آن می‌دانند که رقص و آیین ریشه‌ای دیرینه و مقدس دارد و کارکردهای اجتماعی آن نیز فراتر از کارکردهای ظاهری آن است، در همین هرمزگان و اقلیم‌های مختلف آن از دریا تا کوه شاهد رقص‌های آیینی از رزیف و ازبا گرفته تا چمک‌های شادیانه هستیم که هم باعث نشاط جامعه و نظم اجتماعی و حتا تقدیس معنایی معیشت‌ها شده و می‌شوند.

همه می‌دانیم که موسیقی هرمزگان با همین دهل‌هایش گونه‌ای شناخته شده در منظومه موسیقیایی کشور است که همواره اهالی موسیقی و فرهنگ‌ پژوهان را جذب خود کرده و آنها را به تحسین واداشته است. حالا این دستاورد را حاصل قرن‌ها تجربه و خلاقیت بومی است و ارزش معرفی فراتر از مرزها را دارد را منکر می‌شویم و از اعتبار ویترین شدن فرهنگی دور می‌دانیم.

آیین‌های عروسی از پذیرفته‌ شده‌ ترین گونه‌های مردم‌ شناختی است که تمایز آن در هر منطقه روایت‌ ساز فرهنگ آن جامعه است. با آیین هم نمی‌شود گزینشی برخورد کرد، عروسی یک روایت فرآیندی است که آیین‌ های ساخت و حنابندان و زیارت هرکدام پاره‌ روایت‌هایی در این مجموعه هستند که نه با ارزش‌ هایی فرهنگی و نه با ارزش‌ های مذهبی و اجتماعی در تضاد قرار دارند و از همین رو هم جامعه آن را پذیرفته و تثبیت نموده است.

در فرآیند فرهنگ هم زمان و جامعه است که پایداری یک پدیده را به اثبات می‌رسانند و افراد نمی‌توانند در مقابل قدرت جامعه و فرهنگ بایستند که این چند روزه در برابر قرون گذری بیش نیست.

در روزگاری که میان جوامع و کشورها رقابت فرهنگی بسیاری به وجود آمده و هر جامعه تلاش دارد با ثبت و معرفی نمادهای فرهنگی خاص خود بر قدرت فرهنگی و سرمایه‌های خود بیفزاید، چگونه است که نماینده‌ای که باید فراتر از نمایندگی سیاسی نماینده فرهنگی و اجتماعی باشد در برابر سابقه فرهنگی جامعه خود قرار می‌گیرد؟

" ساخت" در منظومه آیین‌ های عروسی آیینی منحصر به فرد است و موسیقی هرمزگان زبان فرهنگی مردم این منطقه است که توانسته گویایی دردها و محفلی برای تسکین آلام و یا بستر برای شادی، نظم و وحدت باشد. حالا این ارزش‌ های اجتماعی که پیوند دهنده افراد و نظم جامعه بومی است را منکر می‌شویم.

بر ایجاد نماد شهری ساخت می‌توان نقدهای کمی و کیفی مطرح کرد که البته جای این نقدها هم هست اگرچه در این شکل‌گیری این جریان تازه شهری قابل توجه و تقدیر است اما نمی‌توان اصل مساله را خط زد.

نمایندگان قانون‌گذار خود بهتر از هر کسی حریم قوانین را می‌دانند و مرز نظارت شورای شهر و نمایندگان مجلس بر آنها واضح و مبرهن است و حتا اگر بحث نقد شهردار هم باشد نقدهایی همچون بحث هویت‌زدایی از ساحل و شهر پسندیده‌ تر است تا عملی که خود گامی در جهت توجه به هویت بومی و میراث‌های غیرملموس در قالب روایت شهری بوده است.

کاش نمایندگان سیاسی مشاوران فرهنگی و آگاه به فرهنگ بومی داشته باشند تا خواسته و ناخواسته تیری به سوی فرهنگ بومی نیاندازند که امروز مهمترین سرمایه ما همین است که از آن نمادها و روایت‌های اندکی مانده است.

باید مواظب بود که در دعواهای سیاسی و مدیریت بار شکننده فرهنگ هدف قرار نگیرد.

 

* پژوهشگر ایران‌ شناسی– مدیر موزه ملی ملک

 
 

 
 با پیوستن به کانال جدید،همچنان با ما همراه باشید.
در کانال جدید می توانید اخبار، انتقادات و پیشنهادهای خود را برای شورای سردبیری خبرهرمزگان ارسال نمایید.
لینک پیوستن به کانال جدید خبر هرمزگان:
 
نظرات كاربران :
نام :
ايميل :
متن نظر : * 
 
متن بالا را وارد نماييد* 
 
آخرین اخبار
تصویب اجرای پنج هزار و 950 طرح جدید در سفر روحانی به هرمزگان افراد ناشناس یک خانه و یک خودرو را در بندرعباس به آتش کشیدند رییس جمهوری: امیدواریم طرح های هرمزگان تا پایان دولت دوازدهم به بهره برداری برسد هرمزگان میزبان روحانی/ رییس جمهوری یکشنبه به هرمزگان سفر می کند شرایط جوی و دریایی هرمزگان ناپایدار می شود کشف 30 تن ترقه قاچاق در هرمزگان ذخیره 500 تن سیب درختی شب عید در هرمزگان سرپرست مدیریت حوزه های علمیه هرمزگان: پوشش زنان بندری نمونه حجاب کامل است نان در هرمزگان گران شد اسامی شهدای حمله تروریستی زاهدان متوسط بارندگی بهمن ماه در هرمزگان به 46.1 میلیمتر رسید تائید شهادت ۲۷ تن از نیروهای سپاه در حمله انتحاری سیستان و بلوچستان روزی برای ایران با دریادلان شهر بندرعباس مدیرکل هرمزگانی فرهنگ و ارشاد اسلامی همدان استعفا داد 14 هزار و 700 بیمار اورژانسی در تعطیلات خدمات درمانی گرفتند دیوان محاسبات اعلام کرد: بندر شهید رجایی رتبه اول انحراف از بودجه سرقت در گرمسیر؛ دستگیری در سردسیر واکنش رئیس اتاق بازرگانی بندرعباس به حواشی اخیر اطلاع رسانی به شرط کارت هدیه/ این خبر ۱۰۰ تومان می ارزد واژگونی خودرو در جاده رودان چهار کشته برجای گذاشت افشاگری سازمان صنعت، معدن و تجارت هرمزگان برای تهرانی ها/ تایید رسمی تخلف در اتاق بازرگانی بندرعباس تخطی پرورش دهندگان میگو از الزامات زیست محیطی به بهانه اشتغال/ هشدار درباره تلخاب آبشیرین کن ها جلوگیری از عرضه آبزیان حرام امکان ندارد/ اهل سنت حلال می دانند نمایشگاه کتاب هرمزگان 8 الی 13 اسفند ماه برگزار می شود نجات 15 گردشگر عمانی در سیلاب بندر چارک راه ارتباطی 30 روستای بشاگرد قطع است 30 خانوار در هرمزگان اسکان فوری داده شدند روز جهانی تالاب نماد همبستگی زیست محیطی مردم/ تالاب، طلای در آب یورش ملخ‌ ها به زمین‌ های کشاورزی‌ بندرلنگه شرم معاون رییس جمهور از شهرهای زباله ای تداوم بارش باران مدارس برخی شهرهای هرمزگان را به تعطیلی کشاند در پی بارندگی و وزش باد، اسکله مسافری بندرعباس، قشم و هرمز تعطیل شد لزوم تدبیر فوری برای دُم خروس هرمزگان دلفین با تیتر قحط الرجال در هرمزگان به روی دکه ها رفت کمک 500 میلیون تومانی نیکوکار بندرعباسی برای مدرسه اوتیسم در آذربایجان غربی شناسایی باند کلاهبرداران نوجوان در بندرعباس/ برداشت ۵۰۰ میلیون تومان از هفت هزار کارت بانکی فعال زیست محیطی و چهره علمی فرهنگی میناب درگذشت مدیرکل حفاظت از محیط زیست هرمزگان: بندر خمیر آماده میزبانی مراسم روز جهانی تالاب ها است فرود اضطرای هواپیمای کیش به مشهد در فرودگاه بندرعباس سه کشته و مجروح در واژگونی خودرو در جاده بستک - لار معاون سیاسی امنیتی استانداری هرمزگان منصوب شد برگزاری جلسه ویژه در ارشاد هرمزگان برای نمایشگاه کتاب 460 متهم قاچاق کالا و ارز در هرمزگان دستگیر شدند یکتاپور: صنعت شیلات در شرایط تحریم 130 میلیون دلار ارزآوری داشته است پایان اولین نشست خبری شیلات و خبرنگاران هرمزگان با تساوی صفر- صفر بندرعباس کلان شهر شد آلومینیوم «المهدی و هرمزآل» نصیب مپنا شد آیت الله نعیم آبادی اعلام خطر کرد: بازار ماهی فروشان آغاز نابودی ساحل بندرعباس است قطار باری مسیر طبس- بندرعباس از ریل خارج شد آغاز توزیع مرغ یخ زده 8 هزار و 900 تومانی در هرمزگان مشاهده آرشیو
  • پر بازدیدترین ها
  • پر بحث ترین ها
تمامي حقوق مادي و معنوي اين سايت متعلق به خبر هرمزگان است و استفاده از مطالب، با ذکر منبع بلامانع است.